Tham vấn học đường trở thành một ngành nghề thực sự. TS Nguyễn Thị Tứ cho biết: Các nhà tâm lý học trường học đã kế thừa, vận dụng, phát triển lý luận và các phương pháp đo lường, đánh giá hiện đại trong tâm lý học trường học của nước ngoài vào nghiên cứu trên học sinh Việt Nam.
Tiểu luận Tâm lý học đại cương. -Một trong những thực trạng trong xã hội hiện nay là tình hình sinh viên thanh niên chung sống với nhau trước hôn nhân ngày càng tăng mà báo chí trong nước gọi là "sống thử". Vấn đề này trong thế giới hôm nay đã và đang trở thành một
Trên đây là bài mẫu Khóa luận tốt nghiệp Đào tạo và phát triển với đề tài là Nhu cầu tham vấn tâm lý Học đường của Học Sinh để tải tài liệu này, một số tài liệu có phí các bạn thực hiện thao tác theo hướng dẫn ở trên. Trường hợp bạn không biết cách thực hiện thì các bạn nhắn tin qua Zalo 0932091562 admin
Tham vấn hướng nghiệp là một loại của tham vấn tâm lý, vì vậy trong quá trình xây dựng quy trình tham vấn hướng nghiệp cần phải tuân thủ theo quy trình của tham vấn tâm lý: tương tác với học sinh nhằm chia sẻ thấu hiểu, đồng cảm với
"Tư vấn tâm lý học đường có cũng như không" là câu nói gây quan ngại lớn nhất mà nhà trường và Bộ GD&ĐT được nghe trong vài năm trở lại đây. Trên thực tế, mặc dù được phổ cập từ cuối năm 2017 nhưng hầu như các trường học đều lập Phòng tư vấn tâm lý học đường lên để lấy lệ.
Trên đây là bài mẫu Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục với đề luận văn là Giải pháp quản lý hoạt động đào tạo đại học ở trường đại học để tải tài liệu này, các bạn thực hiện thao tác theo hướng dẫn ở trên. Trường hợp bạn không biết cách thực hiện thì các bạn nhắn tin qua Zalo 0932091562
Các chuyên viên tham vấn được đào tạo bài bản và cập nhật thường xuyên kiến thức về tâm lý học đường với chuyên gia để có thể nắm bắt và hỗ trợ hiệu quả quá trình phát triển tâm lý, nâng cao năng lực giúp học sinh tự tin giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. Một giờ học tiêu biểu cùng chuyên gia Tham vấn Tâm lý Học đường - thầy Tấn Phú
Xuất phát từ lý luận và thực tế trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài "Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường của học sinh Trung học cơ sở" 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhu cầu tham vấn tâm lý (NCTVTL) HĐ của HS THCS từ đó tổ chức
Vay Tiền Nhanh Ggads. Luận án tiến sỹ tâm lý học Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường của học sinh trung học cơ sở ... gốc nảy sinh nhu cầu Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường học sinh THCS Khái niệm nhu cầu tham vấn học đường học sinh THCS Trong đề tài coi thuật ngữ Nhu cầu tham vấn học đường đồng ... NCTV học đường HS THCS đề tài nghiên cứu Nhu cầu tham vấn học đường Trong luận án dùng khái niệm Nhu cầu tham vấn học đường đồng nghĩa với khái niệm Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường ... LUẬN NGHIÊN CỨU NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Các nghiên cứu nhu cầu tham vấn tâm lý học đường nước NCTV lĩnh vực nghiên... 168 5,988 36 LUẬN án nhu cầu tham vấn tâm lý học đường của học sinh trung học cơ sở ... gốc nảy sinh nhu cầu Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường học sinh THCS Khái niệm nhu cầu tham vấn học đường học sinh THCS Trong đề tài coi thuật ngữ Nhu cầu tham vấn học đường đồng ... NCTV học đường HS THCS đề tài nghiên cứu Nhu cầu tham vấn học đường Trong luận án dùng khái niệm Nhu cầu tham vấn học đường đồng nghĩa với khái niệm Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường ... Chương Cơ sở lý luận tâm lý học NCTV học đường học sinh THCS Chương Tổ chức phương pháp nghiên cứu Chương Kết nghiên cứu thực trạng thực nghiệm 8 Chương CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU NHU CẦU THAM VẤN TÂM... 168 3,872 38 Luận văn thạc sỹ Nhu cầu tham vấn tâm lý của học sinh THCS ở thành phố Hà Nội ... TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM CHU THỊ TÂM NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ CỦA HỌC SINH THCS Ở NỘI THÀNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên đề Tâm lý học Mã số 60 31 04 01 Người hướng dẫn khoa học TS Tạ Thị ... tham vấn tâm lý học sinh THCS nội thành thành phố Hà Nội chọn làm đề tài nghiên cứu luận văn Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu NC TVTL học sinh THCS nội thành thành phố Hà Nội đề xuất số khuyến ... sở lý luận vấn đề nghiên cứu Khái niệm nhu cầu Nhu cầu gì? Có nhiều quan điểm khác nhu cầu a Quan điểm nhu cầu nhà tâm lý học phương Tây * Quan điểm Tâm lý học nhân văn Tâm lý học... 134 1,184 7 Tham vấn tâm lý đối với trẻ tiểu học nhút nhát ngại giao tiếp ... trình tham vấn Hình thức tham vấn Có hai hình thức tham vấn tham vấn trực tiếp tham vấn gián tiếp Tham vấn gián tiếp hoạt động tham vấn thông qua phương tiện truyền thông Tham vấn qua ... trường hợp tham vấn tâm lí cho học sinh nhút nhát, ngại giao tiếp T sử dụng mô hình tham vấn tiếp cận từ góc độ nhà tham vấn Mô hình có giai đoạn sau Mô hình tham vấn giai đoạn Tiếp xúc ban ... rõ tham vấn tâm lí cho học sinh tiểu học tìm hiểu vấn đề phần II Nội dung Tổng quan tình hình nghiên cứu Thế giới Tham vấn tâm lý học đường School Counseling hay gọi tham vấn học... 44 3,901 24 Đề cương luận văn “nhu cầu tham vấn tâm lý của học sinh THCS ở nội thành thành phố hà nội” ... cứu Học sinh THCS nội thành thành phố Hà Nội Trường THCS Phương Liệt Trường THCS Giáp Bát Đối tượng nghiên cứu Nhu cầu tham vấn tâm lý vấn đề học tập, mối quan hệ học đường học sinh THCS ... tuổi học trò; Lý tưởng nghề nghiệp Đây vấn đề mà em có nhu cầu tham vấn cao + Học sinh THCS nội thành thành phố Hà Nội có nhu cầu tham vấn theo nhiều hình thức nên hoạt động phòng tham vấn trường ... tâm lý mong muốn TVTL HĐ học sinh THCS nội thành thành phố Hà Nội tương đối cao Nhưng hai vấn đề tỷ lệ HS trường THCS Giáp Bát cao HS trường THCS Phương Liệt Nhu cầu HS THCS nội thành thành... 23 1,851 5 Luận án Tiến sĩ Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường của học sinh trung học cơ sở ... 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ .8 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề .8 Các nghiên cứu nhu cầu tham vấn tâm lý học ... NCTV học đường HS THCS đề tài nghiên cứu Nhu cầu tham vấn học đường Trong luận án dùng khái niệm Nhu cầu tham vấn học đường đồng nghĩa với khái niệm Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường ... THỰC TIỄN NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH THCS 88 Thực trạng nhu cầu tham vấn học đường HS THCS 88 Thực trạng khó khăn tâm lý cách giải khó khăn tâm lý HS THCS... 166 1,109 4 Nhu cầu tham vấn tâm lý của học sinh THPT huyện xuyên mộc tỉnh bà rịa vũng tàu ... cho học sinh giáo viên nhằm tìm hiểu thực trạng nhu cầu tham vấn tâm lí học sinh THPT huyện Xuyên Mộc, tỉnh B Rịa – Vũng Tàu Cụ thể khảo sát mức độ cần thiết học sinh tham vấn tâm lí, nhu cầu tham ... MỚI CỦA ĐỀ TÀI Đề tài mô tả thực trạng nhu cầu tham vấn tâm lí học sinh THPT huyện Xuyên Mộc, tỉnh B Rịa – Vũng Tàu Cụ thể là Mức độ cần tham vấn tâm lí lĩnh vực học sinh THPT, lí học sinh THPT ... thương tâm lí? Học sinh nhu cầu tham vấn tâm lí? Xuất phát từ hoàn cảnh thực tiễn triển khai đề tài khoa học Nhu cầu tham vấn tâm lí học sinh THPT huyện Xuyên Mộc, tỉnh B Rịa - Vũng Tàu do... 81 1,773 15 Nhu cầu tham vấn tâm lý của công nhân khu chế xuất tân thuận tại thành phố hồ chí minh ... CẦU THAM VẤN TÂM LÝ CỦA CÔNG NHÂN KHU CHẾ XUẤT TÂN THUẬN Nhu cầu tham vấn tâm lý công nhân Ý kiến công nhân nhu cầu tham vấn tâm lý Bảng Ý kiến công nhân nhu cầu tham vấn tâm lý ... về nhu cầu, đặc điểm nhu cầu, loại nhu cầu, tham vấn tham vấn tâm lý, nhu cầu tham vấn tâm lý công nhân, đặc điểm tâm lý công nhân Khảo sát thực trạng nhu cầu tham vấn tâm lý công nhân khu ... Nhu cầu tham vấn tâm lý công nhân khu chế xuất Tân Thuận Khái niệm nhu cầu tham vấn tâm lý công nhân Từ đặc điểm đặc tâm lý người công nhân khái niệm nhu cầu tham vấn tâm lý nêu,... 106 929 3 TỰ điều CHỈNH xúc cảm của NGƯỜI làm THAM vấn tâm lý ... điều chỉnh xúc cảm người làm tham vấn tâm lý Làm rõ thực trạng tự điều chỉnh xúc cảm người làm tham vấn tâm lý số yếu tố tác động đến tự điều chỉnh xúc cảm người làm tham vấn tâm lý Đề ... lớn tự điều chỉnh xúc cảm người làm tham vấn tâm lý tương đối phù hợp có tự điều chỉnh xúc cảm người làm tham vấn tâm lý mức phù hợp chưa phù hợp Trong nhóm cách để tự điều chỉnh xúc cảm người làm ... độ tự điều chỉnh xúc cảm người làm tham vấn tâm lý, nhằm góp phần nâng cao hiệu công việc tham vấn đồng thời giúp họ cân đời sống tâm lý Lý luận tự điều chỉnh xúc cảm tự điều chỉnh xúc cảm người... 174 585 7 Nhu cầu tham vấn tâm lý của sinh viên ở một số trường đại học trên địa bàn thành phố hà nội ... tham vấn tâm lý sinh viên số trường đại học địa bàn thành phố Hà Nội , nhằm tìm hiểu sâu nội dung nhu cầu tham vấn tâm lý yếu tố tác động đến nhu cầu tham vấn tâm lý sinh viên Từ đó, đưa số kiến ... sáng tỏ số khái niệm công cụ đề tài Nhu cầu, Tham vấn tâm lý, nhu cầu tham vấn tâm lý sinh viên - Điều tra nhằm phát thực trạng nhu cầu tham vấn tâm lý sinh viên số trường Đại học Hà Nội - Phân ... tham vấn vai trò tham vấn, với tâm lý e ngại lý khác… chưa có gặp nhu cầu tham vấn đáp ứng nhu cầu tham vấn tâm lý sinh viên Xuất phát từ lý trên, tiến hành nghiên cứu đề tài Nhu cầu tham vấn... 4 2,670 94 Nhu cầu tham vấn tâm lý của trẻ vị thành niên vi phạm phạm pháp luật ở trường giáo dưỡng ... trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật trường giáo dưỡng Đặc điểm nhu cầu tham vấn trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật trường giáo dưỡng Mức độ nhu cầu tham vấn trẻ vị thành niên vi ... hành vi vi phạm pháp luật Một số đặc điểm tâm lý trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật Các nhân tố ảnh hưởng tới hành vi vi phạm pháp luật trẻ vị thành niên Nhu cầu tham vấn trẻ ... phải tham vấn tâm lý, mức độ mong muốn mức độ thỏa mãn nhu cầu tham vấn tâm lý trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật trường giáo dưỡng Trên sở đó, đưa số kiến nghị nhằm đáp ứng nhu cầu tham vấn tâm... 18 1,363 10 Tham vấn tâm lý - nghề của "thời" stress potx ... nhà tham vấn lại không chịu trách nhiệm lời khuyên Vì vấn đề đạo đức nghề nghiệp coi trọng lĩnh vực Tại số nước phương tây, muốn hành nghề tham vấn phải có hành nghề cấp quốc gia hội đồng nghề tham ... quốc gia hội đồng nghề tham vấn sát hạch Ở Việt Nam, hoạt động tham vấn chưa thực kiểm soát Không kể đến trung tâm tư vấn miễn phí thường tài trợ, nhiều trung tâm tham vấn thu phí hoạt động theo ... động tham vấn phải xây dựng hệ thống pháp lý quy chuẩn đạo đức nghề nghiệp Trần Thị Minh Đức cho biết tới tiến hành thành lập hiệp hội tham vấn chuyên nghiệp Khi hiệp hội vào hoạt động, nghề... 3 1,445 4 Xem thêm
Sau đây là mẫu Khóa luận tốt nghiệp Đào tạo và phát triển với đề tài là Nhu cầu tham vấn tâm lý Học đường của Học Sinh. Hy vọng đề tài Khóa luận tốt nghiệp này sẽ giúp các bạn có thêm tài liệu tham khảo khi viết Khóa luận tốt nghiệp của mình. Một số tài liệu có phí, các bạn xem thêm nội dung dưới bài viết để biết cách tải nhé. Nếu các bạn có nhu cầu hỗ trợ viết Khóa luận tốt nghiệp, các bạn có thể tham khảo quy trình, và bảng giá viết đề tài khóa luận tại bài viết này. Bảng giá ==>> Dịch Vụ Viết Thuê khóa luận tốt nghiệp KHO 999+ ==> Khóa luận tốt nghiệp Đào tạo và phát triển MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Việt Nam đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Tình trạng nghèo nàn, lạc hậu dần dần được khắc phục. Đời sống vật chất, tinh thần của mọi người, mọi nhà đang từng bước được cải thiện. Song xã hội XH càng phát triển thì những vấn đề của đời sống tâm lý, tình cảm cũng càng nảy sinh phong phú, đa dạng và bức xúc hơn. Các hoạt động tham vấn tâm lý TVTL xuất hiện và ngày càng phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, nhất là ở những đô thị đông dân. Tham vấn tâm lý được ứng dụng ở nhiều loại hình tham vấn khác nhau, trong đó trợ giúp tâm lý học đường đang trở thành một nhu cầu cấp bách của xã hội cần được đáp ứng kịp thời. Hoạt động trợ giúp tâm lý học đường không chỉ đóng vai trò quan trọng đối với học sinh HS, sinh viên mà nó còn rất cần thiết cho giáo viên, phụ huynh HS – những người có liên quan đến sự nghiệp “trồng người” Lứa tuổi HS trung học cơ sở THCS là giai đoạn quá độ, giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn với rất nhiều những chuyển biến tâm lý đa dạng và phức tạp. Sự xuất hiện những yếu tố mới của sự trưởng thành do kết quả biến đổi mạnh mẽ của ý thức và tự ý thức, của nội dung và hình thức hoạt động học tập, của mối quan hệ ứng xử với người lớn, với bạn bè, của tính tích cực xã hội ở các em [19]. Điều này làm cho các em luôn tò mò, thích khám phá thế giới, tích cực, độc lập trong học tập và các hoạt động xã hội. Tuy nhiên, do sự hiểu biết còn nhiều hạn chế nên các em gặp không ít khó khăn trong học tập, tu dưỡng, cũng như quan hệ ứng xử với thầy cô giáo, với người lớn và bạn bè để đáp ứng được kỳ vọng, yêu cầu của gia đình, nhà trường và xã hội. Điều đó dẫn đến tâm lý bi quan đối với bản thân và với người khác. Hầu hết những HS này đều cần có sự giúp đỡ của người lớn để có thể ứng phó được với “khủng hoảng” tâm lý trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách. Điều này có nghĩa là HS ngày nay đang có nhu cầu được TVTL. Hoạt động TVTL ở Việt Nam hiện nay phát triển tương đối mạnh mẽ với nhiều loại hình TV đa dạng và phong phú nhằm trợ giúp cho thân chủ TC nâng cao khả năng tự giải quyết những khó khăn tâm lý KKTL gặp phải trong cuộc sống Còn rất nhiều mẫu Khóa luận tốt nghiệp tương tự đề tài Nhu cầu tham vấn tâm lý Học đường của Học Sinh PHÍ TÀI LIỆU ĐỊNH DẠNG WORD+PDF THANH TOÁN QUA MOMO, CHUYỂN KHOẢN, THẺ CÀO ĐIỆN THOẠI X2 NỘI DUNG MÃ TÀI LIỆU – EMAIL NHẬN CHECK EMAIL 1-15 PHÚT Đăng nhập MOMO Quét mã QR Nhập số tiền Nội dung Mã Tài liệu – Email Check mail 1-15p Mua thẻ cào chỉ Viettel, Vinaphone Mệnh giá gấp 2 phí tài liệu vì phí nhà mạng 50% Add Zalo 0932091562 Nhận file qua zalo, email Đăng nhập Internet Mobile Chuyển tiền Nhập số tiền Nội dung Mã Tài liệu – Email Check mail 1-15p NẾU CHỜ QUÁ 15 PHÚT CHƯA THẤY MAIL VUI LÒNG NHẮN ZALO 0932091562 Trên đây là bài mẫu Khóa luận tốt nghiệp Đào tạo và phát triển với đề tài là Nhu cầu tham vấn tâm lý Học đường của Học Sinh để tải tài liệu này, một số tài liệu có phí các bạn thực hiện thao tác theo hướng dẫn ở trên. Trường hợp bạn không biết cách thực hiện thì các bạn nhắn tin qua Zalo 0932091562
Or you want a quick look LỜI MỞ ĐẦU cũng giúp giải đáp những vấn đề sau đây Bài tập tình huống trong tham vấn Ví dụ về tham vấn cá nhân Ca tham vấn tâm lý Tình huống tham vấn gia đình Tình huống tham vấn học đường Tiểu luận tham vấn cá nhân Các tình huống tư vấn tâm lý học sinh Bài tập tình huống tham vấn học đường Tiểu Luận Thực Hành Tham Vấn LỜI MỞ ĐẦU Con người không sống trong cô lập mà sống trong gia đình. Gia đình là một trong những nguồn hạnh phúc nhất cho đại đa số nhân loại đồng thời cũng là lý do chính khiến con người ta đau khổ và tìm đến tham vấn. Từ đầu thế kỷ XX, các nhà tiên phong trong lĩnh vực tham vấn gia đình đã nhận ra tầm ảnh hưởng và quan trọng trong mối quan hệ tương tác giữa các thành viên trong gia đình, và vì vậy khi vấn đề nảy sinh, sự hợp tác giữa các thành viên là nhân tố quan trọng nhất giúp ích cho việc giải quyết các vấn đề của cá nhân cũng như các vấn đề của gia đình. Ví dụ như, trong một gia đình có bà mẹ chồng và cô con dâu thù ghét nhau, người chồng bất hạnh ở giữa chịu trận. Tùy theo ai là người đi tham vấn, bà mẹ chồng, cô con dâu hay anh chồng, mỗi người sẽ có một mô tả khác nhau về vấn đề của mình. Trong những trường hợp như thế này, tham vấn cá nhân mặc dù hữu ích nhưng không thể hiệu quả bằng tham vấn gia đình, đây chính là phương pháp tạo ra môi trường an toàn và khách quan để mọi thành viên trong gia đình có thể lắng nghe nhau, lắng nghe chính mình và cùng nhà tham vấn dò tìm giải pháp. Chính vì lý do trên, em đã lựa chọn chủ đề tham vấn gia đình để làm bài tiểu luận kết thúc môn học của mình .Bài viết được hoàn thành dưới sự giảng dạy và hướng dẫn của giảng viên Tiêu Thị Minh Hường. Vì năng lực sinh viên có hạn nên bài viết còn nhiều thiếu sót, rất mong nhận được sự góp ý, sửa đổi, bổ sung của cô để bài viết được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! II. PHẦN NỘI DUNG Khái quát chung về tham vấn Kiến thức về tham vấn - Khái niệm tham vấn Tham vấn là một quá trình trợ giúp tâm lý trong đó nhà tham vấn sử dụng kiến thức, kỹ năng chuyên môn và thái độ nghề nghiệp để thiết lập mối quan hệ tương tác tích cực với thân chủ nhằm giúp họ nhận thức được hoàn cảnh vấn đề để thay đổi cảm xúc, suy nghĩ và hành vi và tìm kiếm giải pháp cho vấn đề của mình. - Mục đích của tham vấn + Thúc đẩy sự nhận biết của thân chủ về cảm xúc, hành vi và những trải nghiệm của bản thân. + Thúc đẩy việc ra quyết định của thân chủ một cách đúng đắn thông qua cảm xúc, hành vi và giải pháp. + Giúp thân chủ triển khai hành động và tăng cường chức năng xã hội của cá nhân. - Ý nghĩa + Giúp các nhân và gia đình giải tỏa được những cảm xúc tiêu cực, giúp họ trở nên sáng suốt hơn, có lý trí hơn để nhìn nhận vấn đề và hoàn cảnh thực tại, từ đó đưa ra giải pháp phù hợp nhất với điều kiện của mình. + Không những giúp cá nhân và gia đình giả quyết vấn đề kịp thời mà còn giúp họ phòng ngừa những hành vi tiêu cực có thể bột phát trong tình huống khủng hoảng. + Hướng tới việc giúp cá nhân tang cường kỹ năng sống, biết cách nhìn nhận vấn đề, tự tin vào chính mình, giúp thân chủ khơi dậy tiềm năng và sức mạnh đang tồn tại. + Tăng cường khả năng thích nghi xã hội của cá nhân và gia đình. - Phân loại thân vấn có nhiều cách phân loại tham vấn + Căn cứ theo nhóm đối tượng được tham vấn • Tham vấn cá nhân • Tham vấn gia đình • Tham vấn nhóm + Căn cứ theo hình thức can thiệp tham vấn • Tham vấn trực tiếp • Tham vấn gián tiếp - Tiến trình tham vấn theo Neukrug có 6 bước hoạt động + Bước 1 xây dựng mối quan hệ + Bước 2 xác định vấn đề ban đầu + Bước 3 hiểu sâu vấn đề hơn và xác định mục tiêu + Bước 4 thực hiện kế hoạch + Bước 5 kêt thúc + Bước 6 theo dõi - Một số lý thuyết và cách tiếp cận trong tham vấn + Lý thuyết nhu cầu của Abraham Maslow + Lý thuyết về các giai đoạn phát triển của Erik Erikson + Cách tiếp cận phân tâm + Cách tiếp cận lấy thân chủ làm trọng tâm + Cách tiếp cận Gestalt + Cách tiếp cận hành vi + Cách tiếp cận nhận thức Các kỹ năng trong tham vấn. a, Các kỹ năng trong tham vấn cá nhân. 1. Kỹ năng giao tiếp không lời -Đó là nói tới việc sử dụng thái độ, nét mặt, cử chỉ, hành vi để giao tiếp với thân chủ. - G. Egan đề xuất những hành vi giao tiếp không lời nên có trong tham vấn như + Giao tiếp bằng mắt hợp lý. + Tư thế ngồi đối diện với thân chủ. + Thái độ cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ + Tư thế ngả về phía trước một chút. +Phong cách thư giãn, thoải mái. 2. Kỹ năng lắng nghe - Lắng nghe trong tham vấn, ngoài việc thu thập thông tin trong quá trình trợ giúp, còn là công cụ quan trọng cho việc tạo nên môi trường tương tác giữa nhà tham vấn và thân chủ, hay sự khích lệ thân chủ tìm thấy giá trị. Do vậy G. Egan cho rằng lắng nghe trong tham vấn là lắng nghe tích cực, đòi hỏi sự tập trung chú ý để nghe những gì thân chủ nói bằng lời và cả không lời, những gì họ quan tâm. 3. Kỹ năng hỏi - Hỏi trong tham vấn là hoạt động đa chức năng xuyên suốt trong quá trình tham vấn. Ngoài chức năng thu thập thông tin, kỹ năng này còn giúp thân chủ nhận thức cảm xúc, suy nghĩ, hành vi cũng như tiềm năng của bản thân. - Các loại câu hỏi thường sử dụng trong tham vấn + Câu hỏi đóng/ mở. + Câu hỏi hướng tới cảm xúc suy nghĩ hành vi. + Câu hỏi hướng tới khai phá vấn đề. + Câu hỏi tăng năng lực tập trung vào giải pháp + Câu hỏi trực tiếp/ gián tiếp + Câu hỏi tại sao/ vì sao 4. Kỹ năng phản hồi - Phản hồi trong tham vấn là hành vi gửi lại những thông tin tiếp nhận từ thân chủ, hướng tới mục đích và ý nghĩa khác nhau trong tham vấn. Nói cách khác, phản hồi trong tham vấn là việc truyền tải lại những cảm xúc, suy nghĩ, hành vi của thân chủ nhằm kiểm tra thông tin và thể hiện sự quan tâm chú ý, đồng thời khích lệ thân chủ nhận thức rõ hơn về cảm xúc, suy nghĩ của bản thân từ đó thay đổi. - Các hình thức chính của phản hồi trong tham vấn + Phản hồi nội dung + Phản hồi cảm xúc. 5. Kỹ năng thấu hiểu - Thấu hiểu trong tham vấn là sự đặt mình vào thân chủ để cảm nhận sâu sắc những cảm xúc của người kia trên cơ sở đặt mình vào họ để nhìn nhận thế giới theo lăng kính của họ. 6. Kỹ năng tóm lược - Tóm lược trong tham vấn là việc tập hợp lại một cách khái quát, ngắn gọn các thông tin mà thân chủ đã trình bày, những sự kiện đã diễn ra trong buổi nói chuyện hay trong toàn bộ tiến trình giúp đỡ. 7. Kỹ năng khuyến khích làm rõ ý - Khuyến khích là nhắc lại một vài từ chính của thân chủ và đưa ra những phản hồi ngắn bằng những cử chỉ, câu từ để khích lệ thân chủ tiếp tục nói rõ hơn. 8. Kỹ năng giúp thân chủ trực diện với vấn đề. - Kỹ năng này còn được gọi là kỹ năng thách thức hay kỹ năng đối chất. Đây là sự đáp ứng bằng lời của nhà tham vấn để mô tả hay chỉ ra sự khác biệt trong thông điệp bằng lời, suy nghĩ cảm xúc hành vi của thân chủ nhằm hướng thân chủ tới điều họ nhận thức được. 9. Kỹ năng xử lý im lặng - Xử lý im lặng không phải nhà tham vấn vội vàng với những câu hỏi hay những lời giải thích mà hãy giữ một khoảng im lặng nhất định. Cùng họ im lặng và sau đó đưa ra phản hồi về sự im lặng đó. Nhà tham vấn quan sát thái độ, cử chỉ, hành vi của họ khi họ im lặng. năng khai thác cảm xúc, suy ngĩ và hành viiêu cực của đối tượng - Một trong những mục tiêu của tham vấn là tạo ra những thay đổi tích cực với hành vi, suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực của đối tượng. Muốn vậy nhà tham vấn cần giúp đối tượng nhận biết được họ đang suy nghĩ như thế nào, cảm xúc gì và hành vi ra sao. năng chia sẻ bản thân - Trong tham vấn đôi khi việc chia sẻ những kinh nghiệm cá nhân của nhà tham vấn với thân chủ có tác dụng khích lệ họ thổ lộ những thông tin của họ với nhà tham vấn, tuy nhiên cần thận trọng khi sử dụng kỹ năng này. năng cung cấp thông tin - Đây là cách thức nhà tham vấn đưa ra những thông tin hữu ích cho giải quyết vấn đề nhưng thân chủ chưa biết tới. Những thông tin sẽ giúp thân chủ có thêm kiến thức và họ trở nên tự tin hơn trong giải quyết vấn đề. năng giao nhiệm vụ về nhà - Đây là kỹ năng tham vấn hướng đối tượng tới một công việc, hành động mới. Hoạt động giao nhiệm vụ về nhà thường được thực hiện cuối buổi hoặc cuối ca tham vấn b, Các kỹ năng trong tham vấn gia đình 1. Kỹ năng hướng dẫn vẽ cây phả hệ - Cây phả hệ là sơ đồ hóa lịch sử gia đình. Nó bao gồm thông tin về tình trạng gia đình như hôn nhân, ly hôn, chết, sự kiện khác liên quan - Sử dụng cây phả hệ là cách mà nhà tham vấn ghi lại thông tin, đồng thời còn là công cụ để phân tích, đánh giá sự giao tiếp giữa các thánh viên và vấn đề trong gia đình. 2. Kỹ năng lắng nghe và quan sát các thành viên trong gia đình. - Đối với tham vấn gia đình, nhà tham vấn một lúc phải làm việc với ít nhất từ hai người trở lên, do vậy đòi hỏi nhà tham vấn cần phải quan sát bao quát điệu bộ, cử chỉ, hành vi của tất cả mọi người. 3. Kỹ năng thấu hiểu với các thành viên trong gia đình - Nhà tham vấn cần phải thấu hiểu với cảm xúc suy nghĩ của tất cả mọi thành viên, chứ không phải với một người. 4. Kỹ năng giao nhiệm vụ cho các thành viên. - Nhà tham vấn giao nhiệm vụ về nhà nhằm thay đổi hành vi, thái độ, chia sẻ cảm xúc suy nghĩ của các thành viên khác trong gia đình với nhau khi họ giao tiếp. 5. Kỹ năng điều phối sự tham gia của các thành viên - Kỹ năng điều phối sẽ giúp các thành viên tạo nên những cảm xúc tích cực ở nhau, nhìn nhận vấn đề theo hướng tích cực hơn là đổ vỡ. - Nhà tham vấn đóng vai trò là người trung gian, giải hòa, không thiên vị bất kỳ ai và được khởi xướng bằng câu hỏi, hành vi khích lệ sự tham gia của mọi thành viên, sự di chuyển chú ý từ người này sang người khác. 6. Kỹ năng đặt câu hỏi xoay vòng. - Đây là loại câu hỏi đặt ra cho một thành viên trong gia đình để xem họ có suy nghĩ hay cảm nhận gì về suy nghĩ hay cảm nhận của thành viên khác khi họ chia sẻ hoặc trình bày trong buổi tham vấn. 7. Kỹ năng làm mẫu - Là kỹ thuật mà nhà tham vấn sử dụng để làm mẫu hoặc giúp đối tượng làm mẫu qua việc sắm vai những hành vi cử chỉ của cha mẹ hay con cái trong gia đình nhằm giúp họ hiểu thành viên khác trong gia đình mình một cách chính xác. 8. Kỹ năng làm việc với những thành viên tỏ ra không hợp tác. - Khi một thành viên tỏ ra không hợp tác, thì lúc này nhà tham vấn cần giúp họ thấy được họ có vai trò quan trọng đối với việc giả quyết vấn đề, thậm chí họ có hể là đầu mối cho việc khai thông những bế tắc trong gia đình 9. Kỹ năng hướng dẫn sử dụng mệnh đề tôi - Đó là cách giao tiếp khi người nói bắt đầu bằng từ Tôi- xưng hô ngôi thứ nhất của bản thân người đó, sau đó mới đến cảm nhận của người đó hay hành vi của ai đó Gía trị và thái độ trong tham vấn. Gía trị trong tham vấn Thái độ cần có của nhà tham vấn/ Sinh viên. a,Những thái độ cần có của nhà tham vấn chuyên nghiệp - Quan tâm đến người khác và sẵn lòng giúp đỡ Việc nhà tham vấn quan tâm đến người khác, đặc biệt là những người đang bị tổn thương hoặc yếu ớt là vô cùng quan trọng. Nếu không thực sự quan tâm đến lợi ích của thân chủ, nhà tham vấn sẽ rất khó thông cảm với họ và giúp đỡ họ đạt được những mục tiêu đặt ra và sống có ích hơn. Quan tâm đến thân chủ và vấn đề của thân chủ vừa là một phẩm chất cần có của nhà tham vấn đồng thời cũng là phương châm hành động của tham vấn chuyên nghiệp. Khi thân chủ đến với nhà tham vấn là mong muốn được giúp đỡ, được chia xẻ, được hỗ trợ giải pháp để giải quyến vấn đề vướng mắc, nhà tham vấn phải sẵn lòng giúp đỡ họ. Tuy nhiên, sự giúp đỡ này không thuần tuý chỉ là trách nhiệm, không phải là sự ban ơn mà phải xuất phát từ tình cảm con người, đạo đức nghề nghiệp và lòng nhiệt tình. - Tôn trọng thân chủ Tôn trọng nghĩa là cảm thấy hoặc thể hiện sự coi trọng hoặc sự quý mến, nhìn nhận, đánh giá và đối xử với nhau với tư cách là con người bình đẳng. Một con người có phẩm chất, có nhân cách là ở họ có lòng tự trọng, nhân phẩm và danh dự. Tuy nhiên, cũng có những con người do những lỗi lầm mắc phải họ có thể trở thành tội phạm, người có hành vi lệch chuẩn, vi phạm chuẩn mực đạo đức. Dù họ là bất kỳ ai đi chăng nữa, nhưng là đối tượng của tham vấn, chúng ta phải luôn nhìn nhận họ là một con người, nghĩa là tôn trọng họ. Không phải vì họ có hành vi sai trái sử dụng ma tuý, hành nghề mại dâm, đua đòi ăn chơi mà chúng ta có thành kiến với họ. Tôn trọng thân chủ còn bao hàm cả sự tôn trọng vấn đề và suy nghĩ của họ. Chỉ khi nào thân chủ cảm thấy được tôn trọng họ sẽ nhiệt tình hợp tác với nhà tham vấn, nói một cách tự nhiên và thoải mái về những suy nghĩ và cảm xúc riêng tư của họ. Tôn trọng thân chủ cũng có nghĩa là không bao giờ tạo ra một cách cố ý các tình huống làm thân chủ phải phụ thuộc vào nhà tham vấn. - Nhiệt tình trong công việc Để tạo ra một không khí tin tưởng, nhà tham vấn phải thể hiện thái độ nhiệt tình và thân thiện với thân chủ, không phân biệt độ tuổi, giới tính và trình độ giáo dục của họ. Thái độ nhiệt tình có thể thể hiện bằng lời hoặc không bằng lời nói. Sự nhiệt tình xuất phát từ mong muốn của nhà tham vấn trong quá trình giúp đỡ thân chủ. Dù trong hoàn cảnh nào, nhà tham vấn cũng không nề hà, quản ngại khó khăn hay từ chối giúp đỡ thân chủ. Tuy nhiên, cũng cần phải lưu ý nhà tham vấn không nên nhiệt tình một cách thái quá có thể dẫn đến sự nóng vội, chủ quan hoặc gây sự hiểu lầm cho thân chủ. - Chấp nhận Với tư cách là nhà tham vấn, nhiệm vụ là chấp nhận thân chủ như chính bản thân họ chứ không phải là nghĩ họ nên như thế nào. Thái độ chấp nhận thân chủ được thể hiện rất rõ ở sự quan tâm, sự lắng nghe những vấn đề của thân chủ. Chấp nhận còn bao hàm cả việc đương đầu với những khó khăn, thách thức từ phía thân chủ, nhưng không phải là sự nhún nhường thụ động. - Quan tâm đến nhu cầu của thân chủ. Nhà tham vấn đòi hỏi phải có lòng vị tha, biết đặt nhu cầu và lợi ích thân chủ lên trên lợi ích của bản thân. Nhu cầu của thân chủ có thể về vật chất, có thể về tinh thần nhưng trong tham vấn nó được thể hiện ở nhu cầu giải quyết vấn đề về tâm lý là chủ yếu. Có những nhu cầu không được đáp ứng trực tiếp bởi hoạt động tham vấn, nhưng không phải vì thế mà chúng ta từ chối, bỏ qua. Chúng ta không nên cho rằng những nhu cầu kiểu như thế là không chính đáng. Bởi lẽ, mọi nhu cầu của thân chủ đều phải được tôn trọng và quan tâm, nhưng có những nhu cầu mà việc đáp ứng nó đòi hỏi phải có sự kết hợp nhiều nguồn lực. Một ca tham vấn thành công đòi hỏi phải có sự kết hợp vận dụng linh hoạt nhiều kỹ năng. Năng lực nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức cùng với thái độ tham vấn đúng đắn sẽ là những yếu tố quyết định đến sự thành công của tham vấn chuyên nghiệp. Đối tượng tác động của tham vấn rất đa dạng về trình độ học vấn, vị trí xã hội, nghề nghiệp, địa bàn sinh sống. Vấn đề của thân chủ thì cực kỳ phong phú và ở mức độ phức tạp khác nhau. Nhà tham vấn không phải là chuyên gia của mọi lĩnh vực. Không thể đem kinh nghiệm của cuộc sống và sự uyên bác về nhận thức để cho đối tượng lời khuyên, sự chỉ dẫn mà chuyên gia thực sự của mỗi ca tham vấn chính là thân chủ. Thân chủ là người hiểu rõ nhất vấn đề của mình, tâm trạng của bản thân và sự giúp đỡ của nhà tham vấn là giúp cho thân chủ hiểu ra được điều đó. Hay nói một cách khác thân chủ đến với tham vấn để tìm chuyên gia bên trong chính mình. Vì vậy, bên cạnh những thái độ mang tính nguyên tắc trên, nhà tham vấn chuyên nghiệp cần lưu ý Không nên đưa ra lời khuyên hoặc dạy bảo, giáo dục xáo rỗng; không nên áp đặt quan điểm, cách nhìn nhận, đánh giá của mình đối với thân chủ; không nên có thái độ phê phán hoặc định kiến với thân chủ. Phân tích sâu về tham vấn gia đình. niệm, ý nghĩa, mục đích của tham vấn gia đình a Khái niệm - Dưới góc độ pháp luật, gia đình là một thiết chế xã hội trên cơ sở của các thành viên khác giới thông qua hôn nhân để thực hiên các chức năng sinh học, kinh tế, xã hội và tình cảm. Các thành viên có ràng buộc có tính pháp luật được nhà nước thừa nhận và bảo vệ - Dưới góc độ xã hội gia đình gồm một nhóm người liên kết với nhau bởi mối quan hệ máu mủ, họ hàng. Gia đình tồn taijgia đình hạt nhân và gia đình mở rộng. - Yếu tố di truyền và yếu tố tâm lý xã hội có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển các thành viên trong đó yếu tố tâm lý xã hội có vai trò quyết định => Khái niệm tham vấn gia đình là quá trình tương tác của nhà tham vấn với các thành viên trong gia đình nhằm giúp họ giải quyết những vấn b, Mục đích - Giúp các thành viên trong gia đình thay đổi cách ứng xử tiêu cực, cải đề của cá nhân và toàn gia đình. Xem xét cách nhìn nhận vấn đề , nguyên nhân và tìm cách giải quyết - thiện bầu không khí trong gia đình - Giúp họ giao tiếp với nhau 1 cách rõ ràng hơn - Tạo cơ hội đẻ họ chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ - Hỗ trọ các thành viên sử dụng các kỹ năng để cùng nhau ứng phó với các vấn đề trong gia đình c, Ý nghĩa - Tham vấn gia đình có vai trò đặc biệt quan trọng, giải quyết vấn đề tồn tại đang gặp phải , cải thiện vấn đề của cá nhân - Giúp cá nhân phát triển toàn diện, phát huy tiềm năng của mình, giảm thiểu hành vi tiêu cực và chống đối xã hội Một số nguyên tắc cơ bản trong tham vấn gia đình - Đảm bảo mối quan hệ tôn trọng trong gia đình - Nhà tham vấn cần kiên trì trợ giúp gia đình. - Tập trung vào tác động tới mối quan hệ của mọi người trong gia đình hơn là vấn đề cụ thể của cá nhân nào đó. - Sự can thiệp của nhà tham vấn cần có mục đích và kế hoạch rõ dàng, những nhiệm vụ được giao cho cá nhân và gia đình cần cụ thể. - Nhà tham vấn cần tạo điều kiện cho gia đình tiếp cận được với nguồn lực trong cộng đồng. Một số mô hình can thiệp gia đình - Mô hình can thiệp cấu trúc gia đình - Mô hình học tập xã hội - Mô hình can thiệp tập trung vào giải pháp - Mô hình can thiệp hệ thống gia đình Quy trình tham vấn trong gia đình Có 3 giai đoạn - Giai đoạn 1 tiếp xúc ban đầu – tạo lập mối quan hệ + Trong buổi đầu làm việc nhà tham vấn nên giới thiệu về bản thân và giúp các thành viên tự giới thiệu nhãng thông tin cơ bản về mình. + Nêu rõ mục đích của buổi tham vấn + Thống nhất với các thành viên về những nội dung cần thiết của buổi tham vấn + Nên tạo bầu không khí thoải mái, cởi mở + Sau đó nên tìm hiểu nguyên nhân mà họ đến gặp nhà tham vấn. - Giai đoạn 2 giai đoạn triển khai – giai đoạn trung gian + Thu thập thông tin - xác định vấn đề • Khuyến khích gia đình xác định mối quan tâm chung • Xác định các mối quan hệ, kiểu giao tiếp trong gia đình • Khai thác những cảm xúc suy nghĩ của các thành viên • Xác định mỗi thành viên có thể tham gia vào quá trình giải quyết như thế nào + Xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch • Xác định mục tiêu cần đạt được là gì • Công việc sẽ thực hiện và trình tự thực hiện công việc • Nhiệm vụ của các thành viên là gì • Triển khai công việc • Rà soát lại tiến trình thực hiện công việc và động viên khích lệ các thành viên. - Giai đoạn 3 giai đoạn kết thúc + Cần lượng giá lại quá trình hỗ trợ, sự thay đổi của các thành viên + Sử dụng kỹ năng tóm lược là chủ đạo. + Khi vấn đề đã được giải quyết, các thành viên đã tỏ ra hợp tác, giao tiếp thoải mái ==> Kết thúc ca. + Ca tham vấn không đi đến kết quả, nhà tham vấn cần chuyển giao cho nhà tham vấn khác. Vận dụng thực hành tham vấn gia đình. Mô tả tình huống. Nguyễn Thị Hoa sinh năm 2000 trong một gia đình có 3 anh chị, gia đình em thuộc dạng khó khăn tại địa phương. Bố em đi làm xa một năm về 1 lần, mẹ em cũng đi làm công nhân ở công ty gần nhà sáng đi tối về nên thời gian gần gũi em hầu như là rất ít. Dưới em còn 2 em nữa, 1 em đang học lớp 3, một em đang học lớp 7. Năm em học lớp 11 vì có thai với bạn trai nên em phải bỏ học để lấy chồng. Vì em có thai trước lại trong độ tuổi còn quá trẻ như thế nên em bị rất nhiều điều tiếng từ mọi người xung quanh. Đám cưới diễn ra đơn giản hết mức có thể, gia đình chồng em cũng không yêu thương gì em, chỉ vì em có thai nên họ mới đồng ý cưới. Em làm vợ làm mẹ khi tuổi đời còn quá trẻ, chồng em thì vẫn còn quá trẻ con do hai người bằng tuổi nên vẫn mài chơi không giúp đỡ được em. Vì chưa có kinh nghiệm cũng không được mẹ chỉ bảo để sẵn sàng cho cuộc sống hôn nhân nên nhiều khi em không biết phải làm sao cho đúng, cho phải. Cộng thêm việc mối quan hệ mẹ chồng- nàng dâu, con còn quá nhỏ khiến em rất căng thẳng và gặp khủng hoảng trong cuộc sống hàng ngày. Thấy hoàn cảnh gia đình mỗi người một hướng như vậy nên bố chồng em đã quyết định dẫn cả nhà đến trung tâm tham vấn để nhờ giúp đỡ. . Qúa trình tham vấn. a, Giai đoạn 1 tiếp xúc ban đầu – tạo lập mối quan hệ Tại phòng tham vấn. - Ntv Mời anh chị và cháu ngồi. Kỹ năng giao tiếp ngôn gữ và phi ngôn ngữ Vui vẻ và niềm nở chào đón gia đình thân chủ, việc này sẽ giúp mọi người cảm thấy yên tâm hơn, từ đó tạo được không khí cở mở, nhiệt tình để dễ dàng cho việc trao đổi. Thuận lợi khi thực hiện kỹ năng này đó là có không gian và địa điểm phù hợp. Khó khăn là hai bên còn clah lẫm chưa biết gì về nhau nhiều nên khó tránh khỏi cảm giác đề phòng, lo lắng - Mẹ TC Cảm ơn em. - Ntv Anh chị và cháu uống nước ạ. Trước tiên chúng ta làm quen trước nhé. Em xin tự giới thiệu em là Duyên, nhân viên tham vấn của trung tâm A. Còn anh chị và cháu đây ạ. Kỹ năng đặt câu hỏi xoay vòng nhằm thu thập thông tin cơ bản liên quan đến các thành viên trong gia đình, dễ dàng hơn trong xưng hô và hỗ trợ thân chủ. Thuận lợi gia đình đều vui vẻ chia sẻ. Khó khăn việc chia sẻ thông tin chưa được đầy đủ cho lắm - Mẹ TC Tôi là Ngân mẹ của cháu. - Bố TC Tôi là Hùng, bố Linh. - Ntv Anh chị nhà ở đâu, sang đây có vất vả lắm không ạ? - Mẹ TC Gia đình tôi ở Khâm Thiên, sang đây cũng không xa lắm ạ, vì chúng tôi có xe riêng. - Ntv Ồ, vậy ạ. Thế anh chị năm nay bao nhiêu tuổi rồi ạ, hiện đang làm việc hay công tác ở đâu? - Mẹ TC Tôi và chồng tôi năm nay đã ngoài 40, cũng không phải công tác gì chỉ là buôn bán một chút thôi. - Ntv Anh chị có mấy cháu ạ. - Bố TC Chúng tôi chỉ có mình nó thôi. - Ntv Vậy chắc cháu tên là Linh phải không nào? - TC Dạ, vâng ạ. - Ntv Linh năm nay bao nhiêu tuổi rồi? - TC Cháu 15 tuổi ạ. - Ntv 15 tuổi nghĩa là đang học lớp 10 phải không nào? - TC Dạ vâng đúng rồi ạ. - Ntv Việc học tập ở trên lớp có gì khó khăn không cháu? - TC Dạ, không ạ. - Ntv Anh chị khéo quá, có cô con gái vừa xinh đẹp lại giỏi giang như thế này. - Mẹ TC Khéo gì em ơi, chị đang bực mình và khổ tâm lắm đây, con với chả cái. - Bố TC Mẹ nó có gì từ từ nói, đây không phải nhà mình hay ngoài chợ đâu. - Ntv Chị uống chút nước đi ạ. Không biết em có thể hỗ trợ được gì không ạ? Kỹ năng lắng nghe, quan sát, và đặt câu hỏi Mục đích có những đánh giá ban đầu về các thông tin mà các thành viên chia sẻ, quan sát được thái độ, mối quan hệ của các thành viên với nhau cũng như tính cách của họ ra sao để có phương thức trao đổi cho phù hợp. Thuận lợi Mọi người hợp tác chia sẻ thông tin và bộc lộ đúng cảm xúc của mình. Khó khăn tâm trạng các thành viên đang không được ổn định cho lắm nên khó kiềm chế cảm xúc - Mẹ TC Chị khổ lắm em ơi. Hằng ngày hai vợ chồng ngược xuôi buôn bán kiếm tiền cho nó ăn học bằng bạn bằng bè, ấy vậy mà nó lại bôi tro chát chấu vào mặt bố mẹ nó, chửa hoang với bạn cùng lớp em ơi, bây giờ mặt mũi anh chị biết để vào đâu, tương lai của nó sẽ ra sao khi đang đi học mà đã vác một cái bụng bầu rồi. huhu... - Ntv Dạ, em mong chị hãy bình tĩnh ạ, nghe chị chia sẻ em cũng đã hình dung ra được một phần nào đó câu chuyện của gia đình mình là cháu Linh đang có thai ở độ tuổi vị thành niên. Thế anh chị đã cho cháu đi khám ở đâu chưa ạ? Kỹ năng tóm lược mục đích đưa ra vấn đề mà gia đình đang gặp phải và cho họ xác nhận lại xem nhà tham vấn hiểu vấn đề như vậy có đúng không. Thuận lợi Nhà tham vấn nhờ vào việc lắng nghe, quan sát cộng với ghi chép nên đã hình dung ra được phần nào vấn đề của gia đình. Khó khăn vì mọi người mới đang bắt đầu chia sẻ nên việc tóm lược này vẫn chưa được đầy đủ và đúng vấn đề - Bố TC Chúng tôi đã cho cháu đi khám ở bệnh viện tư, vì có chút xấu hổ, lại ngại phải ngồi đợi. - Ntv Thế bác sỹ kết luận ra sao ạ? thai được bao nhiêu tuần tuổi rồi, sức khỏe của hai mẹ con như thế nào ạ? - Bố TC Bác sỹ bảo được 7 tuần 4 ngày rồi cô ạ. Hai mẹ con đều có sức khỏe ổn định ạ. - Ntv Thế gia đình bạn trai của Linh đã biết chuyện chưa, họ có ý kiến gì không ạ? Kỹ năng đặt câu hỏi nhằm khai thác thông tin, suy nghĩ của hai bên gia đình, từ đó dần dần suy nghĩ và định hướng một số cách giải quyết - Bố TC Họ nói không biết đây có phải máu mủ của họ không, mà nếu là có họ cũng không nhận, vì sợ làm lỡ giở tương lai của thằng đó. - Ntv Thế bạn trai Linh không có ý kiến gì ạ. - Mẹ TC Thằng đó thì có ý kiến gì được, thân nó còn chưa lo nổi đang ăn bám bố mẹ, bố mẹ bảo sao nó nghe vậy, chỉ có con mình ngu nên bây giờ phải chịu em ạ. - Ntv Thế gia đình mình có suy nghĩ gì về vấn đề này ạ. Cô muốn nghe ý kiến của Linh trước nhé? Kỹ năng khai thác cảm xúc, suy nghĩ của các thành viên trong gia đình để hiểu hơn họ đang suy nghĩ như thế nào để có cách trao đổi cho phù hợp. Thuận lợi Bố mẹ Linh tâm lý đã có phần đỡ kích động hơn, Linh cũng thật lòng chia sẻ. Khó khăn vì là buổi đầu tiên làm việc với gia đình, đặc biệt Linh đang hoang mang nên nhiều lúc chính bản thân Linh đang suy nghĩ và mong muốn gì chính cháu cũng không biết chính xác - Linh Cháu cũng không biết ạ, cháu rất thích trẻ con, cháu muốn sinh em bé ra, nhưng bản thân cháu lại chưa làm ra tiền, mà cũng chưa có kinh nghiệm và chuẩn bị tâm lý làm mẹ, cháu cũng không thể cho con mình một gia đình trọn vẹn, nên bây giờ cháu thực sự rất hoang mang, lo lắng và đau khổ và gét họ lắm ạ. - Ntv Cô có thể hiểu cảm giác bây giờ của cháu, một cô bé mới lớn, hồn nhiên yêu đời mà nay lại vướng phải sự tình ngang trái, cô biết cháu đang rất hoang mang, lo sợ, đau khổ, nhưng cô cũng nhận thấy rằng cháu là một cô gái mạnh mẽ, giám yêu giám hận, và có chính kiến riêng của mình. Kỹ năng thấu hiểu để Linh cảm thấy mình đang được cảm thông, thấu hiểu, từ đó sẽ tháo bỏ rào cản và khoảng cách để chia sẻ nhiều hơn. Thuận lợi nhìn vào sắc mặt và biểu cảm của Linh cũng như câu chuyện mà cháu chia sẻ nhà tham vấn đặt mình vào hoàn cảnh của cháu có thể hiểu được phần nào những lo lắng, băn khoăn, nỗi niềm của Linh, tuy nhiên vì là người ngoài cuộc nên việc sử dụng kỹ năng này vẫn không được triệt để - TC thực ra thì cháu cũng không hiểu sao mình lại có thai cô ạ,vì lần đó Hải đến nhà chơi,lúc đó 1 mình cháu ở nhà . Hải ôm cháu và sau đó Hải và cháu ..,đó là lần đầu tiên cô ạ. Cháu không nghĩ là 1 lần ma đã có thai được nên sau đó cũng không để ý gì, nên...nhiều lúc cháu thấy bế tắc ,xấu hổ khi trong lớp mình luôn là học sinh ngoan, học tốt, được thầy cô và bạn bè yêu quý, nhưng nay những ấn tượng đẹp đó của cháu với mọi người đều sụp đổ,có đôi lúc cháu không muốn sống nữa cô ạ ! Ntv đặt tay lên vai thân chủ cháu không được nghĩ tiêu cực như vậy,mọi chuyện rồi sẽ qua cháu à,mọi người trong gia đình vẫn luôn yêu thương cháu và điều quan trọng là khi mình ngã ở đâu mình sẽ đứng lên ở đó ,điều đó sẽ giúp cháu mạnh mẽ và trưởng thành hơn rất nhiều. Kỹ năng giao tiếp không lời một cái đặt nhẹ tay lên vai thân chủ cũng làm thân chủ cảm thấy ấm áp hơn, được động viên nhiều hơn - TC Cháu cảm ơn cô,cháu sẽ cố gắng ạ.! - Ntv Vậy còn suy nghĩ của anh chị thì như thế nào ạ? Đặt câu hỏi xoay vòng dể mọi người ai cũng được chia sẻ cảm xúc suy nghĩ của mình từ đó những thành viên khác cũng có cơ hội lắng nghe và thấu hiểu nhau hơn - Mẹ TC Tôi bây giờ cũng tâm trạng rối bời lắm, không suy nghĩ được nhiều. Có lúc định sang nhà thằng đó chửi một trận cho hả, nhưng nghĩ mình làm vậy sợ tổn thương con bé, cũng có lúc tôi có ý định ép nhà bên kia chịu trách nhiệm với hai mẹ con nó, nhưng nghĩ chịu trách nhiệm thì sao chứ, tất cả chỉ là ép buộc rồi họ có thương con gái mình không. Thôi thì nhà tôi cung không phải là loại khó khăn gì, hai vợ chồng tôi vẫn đủ sức nuôi hai mẹ con nó, nhưng thiết nghĩ, nó mới 15 tuổi đã phải làm mẹ đơn thân thì tương lai sau này của nó sẽ ra sao, còn phá bỏ đứa bé thì cũng sợ sẽ ảnh hưởng đến tương lai sau này em ạ. - Ntv Còn anh thì sao? - Bố TC Tôi cũng không biết nên làm sao cho phải tất cả cũng tại ngày thường hai vợ chồng tôi bận đi làm, ít thời gian quan tâm cháu nó, nghĩ cháu nó còn nhỏ, nên cũng không giáo dục mấy kiến thức về sinh sản, rồi giới tính hay quan hệ tình dục cô ạ. - TC Con xin lỗi bố mẹ, con sai rồi, con sẽ không bao giờ phạm phải sai lầm này nữa đâu -Ntv vâng, hiện tại điều quan trọng của chúng ta bây giờ không phải truy cứu trách nhiệm thuộc về ai mà là cùng nhau tìm hướng giải quyết vấn đề phải không nào. Em thấy anh chị đều đã suy nghĩ đến các giải pháp để giải quyết vấn đề, tuy nhiên bây giờ anh chị và cháu đây vẫn đang rất xúc động, nên em muốn chúng ta sẽ dành vấn đề này cho buổi sau thảo luận được không ạ? Kỹ năng điều phối nhằm tránh không khí bị trùng xuống, mọi người lại tự trách móc bản thân, đau khổ - Bố TC Cô nói phải. - Ntv Vậy bây giờ để phục vụ cho việc tìm ra giải pháp giúp cho cháu Linh, em muốn anh chị và cháu khi về nhà sẽ cùng nhau đưa ra những mặt lợi - hại của từng giải pháp, ai sẽ là người thực hiện, nguồn lực ra sao được không ạ? Kỹ năng giao nhiệm vụ về nhà cho các thành viên Để mọi người tự thân vẫn động và suy nghĩ giải quyết vấn đề của mình, nhà tham vấn không làm thay, làm hộ mà chỉ định hướng cho họ. Thuận lợi các thành viên đều nhất trí và cố gắng thực hiện. Khó khăn vì không ở cùng nhà nên khi các thành viên suy nghĩ giải pháp nhân viên tham vấn không trực tiếp ở đó hỗ trợ họ được - Mẹ TC được em ạ. - Ntv Còn Linh, đừng suy nghĩ nhiều nữa nhé, nhiệm vụ quan trọng bây giờ của cháu là phải luôn ổn định tâm lý, tìm cho mình các giải pháp thư giãn tâm lý và ăn uống đầy đủ vào cho có sức khỏe nhé, như cháu là hơi gầy đó. - TC Dạ, vâng ạ - Mẹ TC Thế thôi chúng tôi về đã, cảm ơn cô Duyên nhé, chiều thứ 4 tuần sau chúng tôi lại sang vậy. - Ntv Dạ, anh chị và cháu về cẩn thận ạ Tiễn mọi người ra khỏi phòng.... Các tình huống tư vấn tâm lý học đường 1. Tình huống tư vấn tâm lý học đường cho học sinh tiểu học Vấn đề học sinh gặp phải Ít nói, sống độc lập Học sinh A sinh ra là một đứa trẻ ngoan ngoãn, đến năm lớp 2 ba mẹ ly thân em phải về nhà sống với mẹ cùng ông bà ngoại. Một thời gian do kiếm tiền mẹ phải đi làm ăn xa nên em phải sống với ông bà. Từ đó em sống khép kín, ít trò chuyện, sống độc lập và hay chơi một mình. Đôi mắt buồn hiu và dường như các hoạt động ngoài giờ em tham gia chỉ cho có mặt, không nhiệt tình Các hình thức tư vấn - Hẹn gặp em cuối buổi học tại phòng truyền thống Đội để trò chuyện tâm sự với em về những vấn đề em gặp phải. - Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em sống khép kín, hay chơi một mình và ít hoạt động giao lưu với bạn bè. + Học sinh trả lời Vì về nhà em không có ai chơi, ông bà thì đã già cũng không bày được cho em học, em không có ai để tâm sự, nói chuyện. Đến giờ ăn cơm, học bài và tắm thì ông bà chỉ gọi và nhắc nhở rồi làm theo. - Giáo viên tư vấn cho em Chia sẻ những mất mát, thiếu thốn về tình cảm mà em phải đối mặt. Trở thành người anh, người bạn tốt và nói chuyện với em khi em cần giúp đỡ. Cho em tham gia vào nhóm học tập tại khu dân cư, bố trí các anh chị lớp trên giúp đỡ. - Bố trí Giáo viên hoặc Đoàn viên thanh niên giúp đỡ em trong các hoạt động học tập và ngoài giờ lên lớp. - Phân công em tham gia vào các công việc nhó, tổ vào các đội măng non, sao đỏ, cờ đỏ và giao nhiệm vụ để em hoàn thành cùng accs nhóm bạn qua đó giúp em tự tin hơn trong giao tiếp. - Phân công các bạn cùng nhóm để giúp đỡ trong mỗi tiết học tổ chức tham gia các hoạt động tập thể để giúp con tự tin và mạnh dạn hơn, biết phân biệt và bảo vệ bản thân nhiều hơn. - Xin số điện thoại của ba mẹ để gọi điện an ủi cho em hoặc gặp riêng ông bà để chia sẻ cho ông bà về tình trạng tại trường. Mong ông bà khuyên răn, tạo niềm tin cho cháu một môi trường tâm lý thoải mái khi đến trường và về nhà. 2. Tư vấn tâm lý học đường cho học sinh rụt rè, ngại giao tiếp Biểu hiện Qua quan sát, tìm hiểu thấy học sinh rụt rè, không tích cực tham gia các hoạt động của trường lớp. Chán nản, không thích học tập. Qua thu thập thông tin từ giáo viên, học sinh, gia đình thì nhận thấy học sinh X mồ côi cả cha lẫn mẹ, ở với bà nội đã ngoài 80 tuổi. Thiếu hụt tình cảm gia đình, ít được quan tâm chăm sóc như những học sinh khác. Diễn biến buổi tư vấn + GV Mời học sinh vào phòng X đấy à. Vào đây ngồi đi em. Kỹ năng thiết lập mối quan hệ. + HS Dạ em chào thầy ạ. + GV Dạo này em thế nào? Sức khỏe vẫn tốt chứ? KN thiết lập mối quan hệ; KN đặt câu hỏi + HS Dạ. Em vẫn bình thường thầy ạ. + GV Thầy thấy dạo này X hơi gầy đó nhé. Em nên ăn uống cho đầy đủ để giữ gìn sức khỏe nha. KN quan sát; KN thấu cảm + HS Dạ vâng ạ. + GV Lúc nãy trong giờ tập múa bài hát chủ điểm, thầy quan sát và có thấy em tham gia chưa được nhiệt tình. Và dường như không thích làm theo các bạn. Có phải những động tác của bài hát làm em không thích à? KN quan sát + HS Dạ không phải vậy đâu thầy. Những động tác thầy dạy em rất thích ạ. Nhưng vì mệt mỏi và buồn chán nên không thích thôi ạ. + GV Vậy em mệt mỏi vì điều gì? Có thể nói cho thầy biết được không? KN đặt câu hỏi; KN lắng nghe + HS Từ khi mẹ em mất đi em buồn lắm ạ. Em cảm thấy mình không được như các bạn. + GV Thầy hiểu được những mất mát của em và những gì em đang chịu đựng. Thầy rất thương và đồng cảm với em. Nhưng em ạ, ai cũng sẽ có những khó khăn trong cuộc sống và phải vượt qua nó. Nếu em cứ buồn như vậy thì cũng sẽ không thay đổi được hiện thực, mà còn làm cho những người thân của em, ông bàn của em phải lo lắng cho em hơn nữa. KN Thấu cảm + HS Vậy giờ em phải làm gì hả thầy? + GV Bây giờ việc đầu tiên là em cần ổn định lại tâm lý để học tập thật tốt. Bên cạnh đó em nên tích cực tham gia các hoạt động tập thể của lớp, của liên đội để hòa cùng niềm vui với các bạn. Và về nhà em nên giúp đỡ những việc mà mình có thể làm được để bà ngoại em vui lòng. Có khó khăn gì em cứ nói cho thầy biết nha. Thầy luôn bên cạnh em mà. Bên em còn có bạn bè, gia đình nữa. KN phản hồi; KN thấu cảm + HS Dạ. + GV Thầy biết trước đây em là một học sinh nổi bật của trường, lớp về tất cả các mặt. Thời gian qua những sự việc xảy ra đã làm em sa sút đi một chút. Nhưng không sao, cô biết em sẽ cố gắng vượt qua và lấy lại được những gì mình đã có. Thầy tin là em sẽ làm được và làm rất tốt. Hãy cố gắng lên nhé. KN thấu cảm + HS Dạ thưa thầy ạ. Em cảm ơn thầy đã động viên em. Em hứa sẽ cố gắng trong học tập và các hoạt động để không làm phụ lòng của cô và gia đình. + GV Được rồi, nghe em hứa như vậy cô rất vui. Giờ em về nhà ăn uống và nghỉ ngơi đi để mai còn đi học nhé. KN phản hồi + HS Dạ. Em chào thầy ạ. + Những kỹ năng được sử dụng trong kịch bản - Kỹ năng thiết lập mối quan hệ GV đã tạo sự thân thiết bằng ánh mắt, cử chỉ, hành động, và những câu hỏi để tạo mối quan hệ với học sinh. Giúp học sinh thoải mái, gợi mở trong quá trình nói chuyện. - Kỹ năng quan sát Gv đã quan sát biểu cảm củ học sinh, thái độ, ánh mắt khi nói chuyện. Quan sát khi tham gia hoạt động tập thể. - Kỹ năng lắng nghe Gợi mở cho học sinh để học sinh bày tỏ khó khăn và nỗi buồn mà mình gặp phải. - Kỹ năng đặt câu hỏi Nêu ra các câu hỏi gợi mở dể học sinh trình bày khó khăn của mình và tìm cách giải quyết. - Kỹ năng phản hồi Dùng lời nói để khuyên giải, thay đổi cách suy nghĩ của học sinh về sự mất mát của bản thân. - Kỹ năng thấu cảm Đây là Kĩ năng xuyên suốt trong quá trình tư vấn. Giáo viên đã lắng nghe học sinh, im lặng để phân tích vấn đề và phản hồi cho học sinh. Có những cử chỉ, hành vi thân thiết và đồng cảm với hoàn cảnh của học sinh. 3. Tư vấn tâm lý học đường trường hợp học sinh bị bắt nạt Thu thập thông tin - Cách thức thu thập thông tin Điều tra Các bạn học sinh cùng lớp, cùng xóm, các em học sinh lớp dưới, qua giáo viên chủ nhiệm, giáo viên lớp dưới. Quan sát Các hành vi cụ thể ở trên lớp giờ ra chơi, ra về ở những nơi em Đặng Thị Lan có mặt. - Thông tin thu thập được Thông tin về nguyên nhân + Bản thân Thích bạo lực, thích ra oai, thể hiện mình là người lớn hơn. + Gia đình Ba mẹ đi làm ăn xa, không có thời gian gần gũi, quan tâm, hay đánh đập. Biểu hiện hành vi bắt nạt các em lớp dưới của học sinh Thường xuyên xin tiền, dọa nạt, đánh đập. Các bước thực hiện tư vấn 1. Thiết lập quan hệ Gặp gỡ, tìm hiểu qua gia đình, giáo viên chủ nhiệm, bạn bè khác học trong lớp,… 2. Đánh giá Đưa ra nhận định về vấn đề học sinh này gặp phải ở mức nào khổ tâm, nhiễu tâm 3. Tìm hiểu và lựa chọn giải pháp Tư vấn cho học sinh. 4. Thực hiện - Tư vấn cho học sinh về hành vi bắt nạt các bạn ở lớp dưới là hành vi sai lệch. - Nói cho học sinh biết được đó là hành vi sai trái và chưa đúng. - Cần giúp học sinh có những hành động để giúp đỡ các bạn yếu hơn, nhỏ bé hơn và gặp khó khăn trong cuộc sống đó mới là hành vi tốt và đáng khen để hướng học sinh đến với những giá trị tốt đẹp hơn. - Tuyên dương và động viên em trong những sự việc cụ thể hơn để em cố gắng hơn nữa trong học tập và cuộc sống. 5. Kết thúc Hứa hẹn và động viên học sinh để học sinh có động lực trong học tập và các hành vi tốt. 6. Xác định kết quả tư vấn cho học sinh. - Giúp học sinh nhận biết những dấu hiệu bất thường về hành vi của bản thân. - Tiếp nhận, đánh giá những nhân tố tác động đến hành vi học sinh đang gặp phải để có hướng giải quyết đúng. 4. Những câu hỏi về tâm lý học đường Những câu hỏi về tâm lý học đường thường gặp Câu 1 Em đang rất lo lắng. Em với người ấy đã yêu nhau gần 2 năm. Chưa vượt giới hạn nhưng khoảng cách giờ đây rất mong manh. Em rất sợ, nếu lỡ xảy ra thì em sẽ hối hận cả đời, có lỗi với bố mẹ. Nếu yêu tiếp mà tình trạng như vậy thì ngày đó sẽ không xa mà chia tay thì với em rất khó. Em phải làm thế nào để tình yêu của em với chàng vẫn đẹp mà không lo vượt giới hạn ạ? Bình thường thì em vẫn hay nói với anh ấy về vấn đề này vì cả 2 còn đi học. Nhưng khi bên nhau thì bọn en không kiểm soát nổi bản thân, đặc biệt là anh ấy. Như chúng ta đã biết ham muốn tình dục là một hiện tượng sinh lí bình thường ở mỗi người. Ở nam giới có thể khi không có yếu tố tình cảm nhưng họ vẫn có nhu cầu khi nhìn thấy những điểm nhạy cảm trên cơ thể đối phương. Còn nữ giới thì thường chỉ có ham muốn khi gần gũi người mình yêu thương, có tình cảm và tin tưởng ở họ. Tôi không biết rằng hai em đã quen, đã yêu nhau bao nhiêu lâu rồi, có đủ tin yêu để đi đến cuối đường hạnh phúc không hay đứt gánh giữa đường. Nếu Em yêu mà không đủ tỉnh táo để làm chủ bản thân mà xảy ra chuyện quan hệ nam nữ thì nó có thể làm “em sẽ hối hận cả đời, có lỗi với bố mẹ”. Em sẽ hối hận nếu trao thân cho người không đáng, em sẽ hối hận khi gặp người mới mà họ quá quan niệm về “màng trinh” em sẽ hối hận khi không biết phòng tránh để lại hậu quả đáng tiếc khi mang thai ngoài ý muốn hãy nạo phá thai để ảnh hưởng tới sức khỏe nói chung và sức khỏe sinh sản sau này. Và đây cũng là điều sẽ làm bố mẹ em buồn lòng khi đối diện với em hay với hàng xóm láng giềng. Em xác định yêu là cưới nhưng và “chia tay thì với em rất khó” nhưng đó có phải là điều mà bạn trai em cũng nghĩ tới. Đối với nhiều cậu trai “không cho quan hệ thì nói là không tin tưởng nhau, cho quan hệ rồi lại nói là dễ dãi”. Em nên hiểu một điều rằng cái gì dễ dạt được họ lại nhanh chán và tìm tới một mục tiêu mới hơn, còn cái gì càng khó đạt được thì người ta càng trân trọng nhiều. Dù hai em có lấy nhau và em có là người đầu tiên của cậu ấy thì đêm tân hôn có lẽ cậu ấy cũng sẽ không thật sự vui và hạnh phúc khi em đã không còn vẹn nguyên. Vậy nên khi yêu hãy giữ cho mình một chút bí ẩn, bí mật để luôn kích thích đối phương phải tò mò và càng dấn sâu vào mối quan hệ càng cảm thấy bị lôi cuốn. Khi xác định hướng tình yêu tới hôn nhân dài lâu thì hai em nên định hướng phát triển, tương lai và cùng nhau thực hiện thay vì chĩ nghĩ tới yêu thương, gần gũi, động chạm nhau. Thực tế đã chứng minh trong những điều kiện cụ thể, thuận lợi và tác động mạnh với cảm giác thì ham muốn tình dục cũng có thể vì đó tăng lên cao. Để tình yêu của em luôn đẹp mà không vượt quá giới hạn thì bản thân em cần phải lý trí hơn, cương quyết hơn, hãy cân nhắc thật kĩ trước khi quyết định mọi điều. Mỗi khi hai em gặp gỡ, hẹn hò ở bên nhau thì hãy đến những nơi công cộng, tránh không gian riêng biệt, tránh sự động chạm về cơ thể, tránh những câu chuyện nhạy cảm, hướng đôi bên vào hoạt động vui chơi lành mạnh. Bên cạnh đó em nên ăn mặc kín đáo khi đi chơi cùng bạn trai để không làm khơi dậy ham muốn tình dục. Không phải bất cứ ai nảy sinh ham muốn cũng phải thực hiện bằng được hành vi quan hệ tình dục. Em cũng nên chia sẻ những suy nghĩ, lo lắng của mình để bạn trai hiểu. Nếu bạn trai là người yêu em và luôn tâm niệm được hai từ trách nhiệm thì sẽ không có chuyện này xảy ra. Bản thân em cần phải chủ động né tránh, lý trí hơn bạn trai một chút. Chỉ như vậy, hai em mới có thể duy trì tình yêu đẹp và giữ cho nhau đến ngày cưới. Bản thân em và bạn trai cần có thêm những kiến thức về vấn đề này thậm chí cả những hậu quả của việc không làm chủ được cảm xúc dẫn đến những hậu quả ảnh hưởng đến tương lai cả hai người, khi đó các em sẽ thấy rõ hơn trách nhiệm của bản thân về việc này. Câu 2 Một buổi tham vấn tâm lý thường mất bao lâu? Lịch học của em khá dày đặc, em có thể tranh thủ giờ ra chơi để đến phòng tham vấn học đường chia sẻ vấn đề của mình? Tham vấn là một tiến trình lâu dài, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ phối hợp, mong muốn giải quyết vấn đề, mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Có những vấn đề được giải quyết sau một vài buổi tham vấn mỗi buổi từ 30 - 60 phút, cũng có những vấn đề mất nhiều thời gian hơn, kéo dài vài tháng hoặc cả năm. Việc bạn tranh thủ tìm đến phòng tham vấn trong giờ ra chơi, việc chia sẻ trong tâm trạng thấp thỏm lo âu “sắp đến giờ vào học” sẽ gây khó khăn cho chính bạn và Giáo viên tham vấn trong việc tìm ra phương hướng giải quyết vấn đề. Vì vậy em nên thu xếp thời gian để em và giáo viên tham vần có thời gian được trao đổi chia sẽ em nhé. Câu 3 Cho em hỏi là em và bạn gái yêu nhau một thời gian rồi, nhưng càng ngày cô ấy lại càng hay giận dỗi em. Lúc đầu thì em nghĩ là con gái bạn nào cũng vậy. Nhưng cô rất hay giận dỗi vì những chuyện nhỏ nhặt lung tung. Em chẳng hiểu nối nữa, có phải là con gái thì hay thế đúng không ạ? Nếu như thế thì làm thế nào để cô ấy dỗi hờn ít thôi ạ? Con gái thì hay nhõng nhẽo, hờn dỗi cũng do là luôn muốn được quan tâm, chiều chuộng. Nhưng không đến nỗi hơi một tý là lại giận dỗi kể cả vì những chuyện nhỏ nhặt lung tung. Nếu bạn gái em đúng là như vậy thì cô ấy là một người hay tự ái, hơi một chút là suy nghĩ làm cho những việc đơn giản thành phức tạp. Nói chung đấy là con người rất nhạy cảm, hay để ý và dễ hiểu lầm ý của người khác. Vậy khi sống với người hay tự ái, nhạy cảm như vậy nhiều khi rất mệt mỏi. Tuy nhiên, em cũng có thể cải thiện được tính tự ái, hay hờn giận của cô ấy bằng cách nói chuyện với cô ấy về những điều có thể gây hiểu lầm, giận dỗi để cô ấy hiểu rõ và điều chỉnh thái độ của mình. Em cũng nên trao đổi với cô ấy rằng cuộc sống đã có nhiều áp lực rồi, vậy mà cô ấy còn tạo thêm áp lực nữa thì rất khó có sự hòa hợp, yên ấm và nếu không cải thiện tính đó thì khi lấy nhau cuộc sống gia đình khó giữ được hạnh phúc do những áp lực mà cô ấy tự gây ra cho mình và những người xung quanh. Và một điều rất quan trọng mà cô ấy nên hiểu rằng hờn dỗi đôi khi là gia vị để giúp tình yêu đẹp hơn, lãng mạn hơn, nhưng gia vị đó nêm nếm không đúng lúc đúng chỗ có thể khiến tình yêu dần dần bị "mài mòn" em à. cũng giúp giải đáp những vấn đề sau đây Bài tập tình huống trong tham vấn Ví dụ về tham vấn cá nhân Ca tham vấn tâm lý Tình huống tham vấn gia đình Tình huống tham vấn học đường Tiểu luận tham vấn cá nhân Các tình huống tư vấn tâm lý học sinh Bài tập tình huống tham vấn học đường See more articles in the category Tiểu luận
Ngày đăng 06/12/2016, 1117 Đây là bài tiểu luận tổng hợp lại kiến thức môn tham vấn. Đồng thời cũng là báo cáo ghi lại quá trình thực hành một ca tham vấn thực tế trong cuộc Mô tả, đánh giá mức độ đạt được về những điều đã học được trong tham vấn1I Một số vấn đề cơ bản về tham vấn1 Khái niệm tham vấn2 Mục đích của tham vấn3 Một số nguyên tắc đạo đức trong tham vấn4 Tiến trình tham vấn5 Các kỹ năng tham vấnII Tham vấn cá nhân1 Khái niệm tham vấn cá nhân2 Một số lý thuyết và cách tiếp cận trong tham vấn3 Quy trình tham vấn cá nhân4 Các kỹ năng trong tham vấn cá nhânIII Tham vấn gia đình1 Khái niệm tham vấn gia đình2 Một số mô hình can thiệp trong tham vấn gia đình3 Quy trình tham vấn gia đình4 Các kỹ năng trong tham vấn gia đìnhB. MÔ TẢ CA THAM VẤNI Tình huốngII Mô tả quá trình tham vấn1 Giai đoạn 1 Tiếp xúc ban đầu Tạo lập mối quan hệ2 Giai đoạn 2 Giai đoạn triển khai Giai đoạn trung gian3 Giai đoạn 3 Kết thúcIII Các kỹ năng sử dụng trong ca tham vấnC. Đánh giá khả năng tham vấn của bản thân. Kiến nghị, đề xuấtI Đánh giá khả năng tham vấn của bản thânII Kiến nghị, đề xuất Mục lục TIỂU LUẬN THỰC HÀNH THAM VẤN A Mô tả, đánh giá mức độ đạt điều học tham vấn I Một số vấn đề tham vấn 1 Khái niệm tham vấn Tham vấn trình trợ giúp tâm lý nhà tham vấn sử dụng kiến thức, kỹ chuyên môn thái độ nghề nghiệp để thiết lập mối quan hệ tương tác tích cực với thân chủ nhằm giúp họ nhận thức hoàn cảnh vấn đề để thay đổi cảm xúc, suy nghĩ hành tìm kiếm giải pháp cho vấn đề 2 Mục đích tham vấn - Thúc đẩy nhận biết thân chủ cảm xúc, hành vi trải nghiệm thân - Thúc đẩy việc định thân chủ cách đắn thông qua khám phá cảm xúc, hành vi giải pháp - Giúp thân chủ triển khai hành động tăng cường chức xã hội cá nhân 3 Một số nguyên tắc đạo đức tham vấn - Nguyên tắc tôn trọng, chấp nhận thân chủ - Nguyên tắc dành quyền tự cho thân chủ - Nguyên tắc không lên án, phê phán thân chủ - Nguyên tắc đảm bảo tính bí mật thông tin thân chủ 4 Tiến trình tham vấn - Xây dựng mối quan hệ - Xác định vấn đề ban đầu - Hiểu sâu vấn đề xác định mục tiêu - Thực kế hoạch - Kết thúc - Theo dõi 5 Các kỹ tham vấn - Kỹ lắng nghe - Kỹ hỏi - Kỹ phản hồi - Kỹ thấu hiểu - Kỹ tóm lược - Kỹ khuyến khích làm rõ ý - Kỹ giúp thân chủ trực diện với vấn đề - Kỹ xử lý im lặng - Kỹ khai thác suy nghĩ, cảm xúc hành vi - Kỹ chia sẻ thân - Kỹ cung cấp thông tin - Kỹ giao nhiệm vụ nhà - Kỹ điều phối - Kỹ làm mẫu - Kỹ xử lý tình khó xử hành vi lệch chuẩn nhóm II Tham vấn cá nhân 1 Khái niệm tham vấn cá nhân Tham vấn cá nhân trình trao đổi tương tác tích cực nhà tham vấn – người đào tạo – cá nhân – người có vấn đề mà họ không tự giải – để giúp họ thay đổi cảm xúc, hành vi suy nghĩ tìm giải pháp cho vấn đề tồn 2 Một số lý thuyết cách tiếp cận tham vấn - Lý thuyết nhu cầu Abraham Maslow - Lý thuyết giai đoạn phát triển Erik Erikson - Cách tiếp cận phân tâm - Cách tiếp cận lấy thân chủ làm trọng tâm - Cách tiếp cận Gestalt - Cách tiếp cận hành vi - Cách tiếp cận nhận thức 3 Quy trình tham vấn cá nhân - Tạo lập mối quan hệ lòng tin - Xác định vấn đề Giúp thân chủ phát vấn đề tồn họ - Lựa chọn giải pháp - Triển khai giải pháp - Kết thúc - Theo dõi 4 Các kỹ tham vấn cá nhân - Các kỹ giao tiếp không lời - Kỹ lắng nghe - Kỹ hỏi - Kỹ phản hồi - Kỹ thấu hiểu - Kỹ tóm lược - Kỹ khuyến khích làm rõ ý - Kỹ giúp thân chủ trực diện với vấn đề - Kỹ xử lý im lặng - Kỹ khai thác suy nghĩ, cảm xúc hành vi - Kỹ chia sẻ thân - Kỹ cung cấp thông tin - Kỹ giao nhiệm vụ nhà III Tham vấn gia đình 1 Khái niệm tham vấn gia đình Tham vấn gia đình trình tương tác nhà tham vấn với thành viên gia đình nhằm giúp họ cải thiện cách thức giao tiếp gia đình để giải vấn đề cá nhân toàn gia đình 2 Một số mô hình can thiệp tham vấn gia đình - Mô hình can thiệp cấu trúc gia đình - Mô hình học tập xã hội - Mô hình can thiệp tập trung vào giải pháp - Mô hình can thiệp hệ thống gia đình 3 Quy trình tham vấn gia đình - Tiếp xúc ban đầu Tạo lập mối quan hệ - Triển khai Giai đoạn trung gian - Kết thúc 4 Các kỹ tham vấn gia đình - Kỹ hướng dẫn vẽ phả hệ - Kỹ lắng nghe quan sát thành viên gia đình - Kỹ thấu hiểu với thành viên gia đình - Kỹ tgiao nhiệm vụ cho thành viên gia đình - Kỹ điều phối tham gia thành viên gia đình buổi tham vấn - Kỹ đặt câu hỏi xoay vòng - Kỹ làm mẫu - Kỹ làm việc với thành viên gia đình tỏ không hợp tác - Kỹ hướng dẫn sử dụng mệnh đề B MÔ TẢ CA THAM VẤN I Tình Tôi tên H Năm 32 tuổi Sinh lớn lên gia đình gia giáo từ nhỏ, có gia đình chỗ dựa vững mặt vật chất tinh thần từ nhỏ 23 tuổi trường, dễ dàng kiếm vị trí làm công ăn lương công ty tài nhờ vào quen biết bố 25 tuổi phải lòng anh – đồng nghiệp công ty vị trí thấp tôi. lên trưởng phận anh nhân viên Mặc cho ngăn cản bố mẹ, tâm yêu anh lấy anh đc Cuộc sống hôn nhân năm đầu viên mãn, vợ chồng yêu thương nhau, bé A đời khiến vợ chồng thêm hạnh phúc Thế nhưng, có hạnh phúc mãi bền lâu Chồng bị người tác động nói "đàn ông đàn ang mà thua vợ", "dựa nhà vợ" Anh không nói với mà chịu đựng mình, dồn nén lâu tính cách anh trở lên cáu bẳn Anh nhà khuya hơn, hay cáu giận với Đỉnh điểm hôm say rượu a tay đánh Nghĩ anh say chẳng để ý dù lòng buồn Nhưng việc ngày nghiêm trọng hơn, anh say rượu nhiều hơn, đồng nghĩa với việc anh đánh nhiều hơn, bé A nhiều lần chứng kiến cảnh bố đánh mẹ mà sợ ngày xa cách bố Tôi không dám nói với bố mẹ sợ bố mẹ lo, mà sợ bố mẹ nói "cá không ăn muối cá ươn", có lựa chọn, quyền trách móc hay cầu cứu Tôi bế tắc vô chẳng biết phải làm Bé A lần sang nhà ông bà nội vô tình kể chuyện bố mẹ cho bà nghe Bà dường hiểu cảm với tôi, bà tìm đến trung tâm tham vấn ABC nhờ giúp đỡ NTV II Mô tả trình tham vấn 1 Giai đoạn 1 Tiếp xúc ban đầu, tạo lập mối quan hệ NTV Cháu chào bác, chào anh chị Tôi xin tự giới thiệu My, đến từ trung tâm tham vấn ABC Qua liên hệ bác đồng ý gia đình hôm nay, hẹn, xin phép có buổi gặp mặt gia đình để giải vấn đề mà gia đình gặp phải Cả nhà Bà vâng, chào cô Chị H Em chào chị Mời chị vào nhà Anh T không nói gì,không quan tâm Cháu A cháu chào cô NTV Tôi xin thống với gia đình số nguyên tắc làm việc suốt trình từ đến buổi kết thúc Đầu tiên nguyên tắc bảo mật thông tin Tất thông tin mà gia đình chia sẻ hoàn toàn bảo mật, có gia đình biết Ngoài gặp phải vấn đề liên quan đến pháp luật tính mạng xin phép báo cáo chuyện cho quan có thẩm quyền giải Cả gia đình có đồng ý không ạ? Cả nhà Vâng NTV Ngoài nguyên tắc vừa nêu bác anh chị có mong muốn có nguyên tắc làm việc không để có làm việc hiệu giải pháp tốt ạ? Cháu mời bác ạ! Bà A Cái tùy chúng nó, chuyện nhà chúng chẳng vấn đề NTV Dạ Theo mong muốn bác bác muốn nghe anh chị chia sẻ mong muốn Dạ vâng, mời anh Anh có mong muốn có thêm nguyên tắc buổi làm việc không ạ? Anh T Chẳng có đâu NTV Thế chị ? Chị H Tôi muốn bảo mật thông tin NTV Dạ vâng, chắn Vậy theo chia sẻ bác anh chị xin phép tóm lược lại sau nguyên tắc bảo mật thông tin nêu làm việc thành viên khác không nên ngắt lời có cử hành động ảnh hưởng đến thân thể thành viên khác Nguyên tắc cuối trình làm việc xin phép ghi âm ghi chép lại số thông tin cần thiết để giúp đỡ gia đình tốt Cả nhà có đồng ý không ạ? Cả nhà vâng NTV Bác anh chị thoải mái đề sẵn sàng chia sẻ thông tin chưa Anh T ạ? Anh chia sẻ số thông tin cá nhân anh k ạ? Anh T Tôi tên Thái, năm 35 tuổi Nghề nghiệp nhân viên quèn Đâu có cao sang vợ liếc mắt nhìn vợ Chị H Anh đừng có NTV Thế chị Chị H Tôi tên Hồng, năm 33 tuổi, chồng làm chung công ty ABC, làm trưởng phòng Marketing Cháu A Cháu An, cháu học lớp trường tiểu học Dịch Vọng A NTV Vâng, cảm ơn hợp tác gia đình Theo thông tin gia đình cung cấp xin tóm lược lại sau anh chị làm chung công ty đảm nhiệm vị trí khác nhau, cháu A học lớp 3, có phải không ạ? Cả nhà Ừm không khí gia đình trầm xuống 2 Giai đoạn 2 Giai đoạn triển khai – Giai đoạn trung gian NTV Dường không khí gia đình ta không thoải mái cho lắm? Anh T Ngắt lời thoải mái được! đập bàn NTV Anh bình tĩnh, đến để giúp đỡ gia đình Có điều trước khó nói anh chị thoải mái chia sẻ có thời gian để nói tâm tư suy nghĩ cho thành viên khác hiểu phải không Bà L Thôi chuyện đến nước rồi, có chúng mày nói Biết đâu chị ý có cách giải Chị H Khóc Cháu A Mẹ ơi, mẹ nín đi, mẹ đừng khóc, ghét bố bố đánh mẹ vừa khóc vừa nói NTV vỗ vai an ủi bé A Bà L Thôi, nín Thằng Tí, với bà bà bảo bà dẫn cháu lên gác NTV Chị giữ bình tĩnh để tiếp tục không ạ? Anh T Oan mà cô khóc Chị H Sao anh lại nói thế? Anh có biết sau lần nhậu nhẹt, anh say, anh làm em không? Hình ảnh anh năm trước chết đâu rồi? Hả? Hả ? Anh T Tôi làm cô nói NTV Tôi hiểu anh chị xúc Nhưng giữ tâm trạng khó giải vấn đề Chi anh chị người chia sẻ để người hiểu rõ không ah? Anh T Đúng, cô muộn nói nói Chị H Chị à, thực lấy lâu thời gian đầu vợ chồng hạnh phúc Anh Thái yêu thương chiều chuộng mẹ Nhưng không hiểu thời gian gần anh nghe người tác động mà anh hay nhậu nhẹt, đến khuya về, anh đánh, chửi em Anh không chịu nghe em nói, không chịu nói với em Lần đầu anh em buồn lắm, em nghĩ anh say quá, anh xúc điều mà không kiềm chế mà đánh em Em biết khóc mà nín nhịn, lần 2, lần nhiều tiếp diễn đến Em không chịu rồi, chị Con em,con dại mang, có lần anh đánh em, bênh mẹ phải hứng chịu trận đòn từ bố Nó đâm lì lợm, không nghe lời bố Đấy chị xem, em chẳng biết phải làm cả? Hạnh phúc xưa gia đình em chết đâu rồi, tan vỡ đến nơi chị Anh T Nói to, xúc Tôi phải nói tất điều người ta nói thật NTV Tôi xin lỗi ngắt lời anh chị anh nói rõ thật mà anh nói ạ? Anh T Chị nghĩ người đàn ông thua vợ mặt Tôi thằng đàn ông bất tài Tôi thằng nhân viên quèn thôi, chị hiểu không? Vợ tôi, vợ trưởng phòng, sếp Nhục, nhục, nhục Bà sau dỗ T nín khóc từ gác xuống, nói xen vào Chúng mày có không, chúng mày không coi bà già ư? NTV Vâng, tiếc không khí gia đình căng thẳng, có số vấn đề chưa rõ ràng nên muốn hỏi rõ Về phía anh T, có phải anh gặp phải tác động không tốt từ phía bên khiến anh có cảm giác không hài lòng, hiểu có không ạ? Anh T …Ừm, NTV Tôi hiểu người đàn ông hoàn cảnh anh cảm thấy Tuy nhiên, hiểu xảy có nguyên nhân nó, qua chia sẻ biết hai anh chị có khoảng thời gian chung sống hạnh phúc bên nhau, chứng tỏ anh yêu thương chị Và anh, chị tức giận nhau, điều chứng tỏ anh, chị yêu Giờ anh bình tĩnh lại chia sẻ anh nghe từ phía người Anh T Thôi Đằng phải ba mặt lời Tôi nói cho chị nghe có thái độ hành vi Chẳng phải hai lần mà nhiều lần tai nghe thấy mồn miệng bọn họ nói đồ bám váy vợ, dựa trưởng phòng, vô dụng ! Tôi nhẫn nhịn chịu đựng thòi gian dài, có lúc bế tắc phải làm tìm đến rượu cho quên Ai ngờ, rượu vào người, trở nên nóng tính…và nhìn thấy vợ lại lao vào đánh cô ấy, tôi không kiềm chế Khi tỉnh dậy, mơ hồ nhớ lại tự cho Nhiều lúc hối hận lắm… Chị H Sao anh không cho em biết điều từ đầu Anh thừa biết công ty có người kẻ kia, họ ganh tỵ với hạnh phúc nhà mình, Họ lăm le chức trưởng phòng, chờ hội để đẩy em xuống chức Bao năm nay, em phải phấn dấu không ngừng, cẩn thận đến dấu Em biết công việc công ty bận rộn khiến em nhiều không việc nhà, nhiều thời gian quan tâm đến con, đến cảm nghĩ anh Bác L Con H nói đấy, vợ chồng mày sống với năm mà lại dễ dàng nghe người khác kích động, thằng T mày nghĩ lại mà xem, mày xử có coi không, thằng Tí không nói với bà biết đến bà biết thật không khí gia đình trở nên im lặng NTV Vậy đến chị hiểu rõ lý anh đối xử với chị anh hiểu hành vi làm với vợ không Anh T Tôi biết hành vi sai Tôi ân hận, phải mở lời nào, sợ làm vợ coi thường Chị H Anh, anh lại nghĩ vậy, em chấp nhận đến với anh kể anh có hai bàn tay trắng Gia đình mà xây đắp vun vén lên có vợ chồng yêu thương chăm sóc nuôi dạy với em mãn nguyện Em mong không yêu thương mà chia sẻ khó khăn rong sống Có tình cảm bền lâu Mọi chuyện qua, cho dù nỗi đau em, anh hứa không lặp lại hành vi em bỏ qua hết, yêu thương ngày Anh có đồng ý không? Cháu A Kìa bố, bố nói đi, nói bố Anh T Anh xin lỗi em, anh thề anh không làm với em Con xin lỗi làm mẹ lo lắng nhiều Bố xin lỗi con, bố biết lỗi bố rồi, tha thứ cho bố Anh xin hứa với vợ bù đắp cho vợ tháng ngày qua vợ phải buồn lòng Cháu A Hoan hô bố, mẹ mẹ tha thứ cho bố Bà L Phải, phải Chị H cười Anh hứa NTV Dường thành viên gia đình thoải mái với không ? Chị H anh T Mỉm cười 3 Giai đoạn 3 Kết thúc NTV Trước kết thúc buổi tham vấn em xin tổng kết lại hoạt động buổi tham vấn ngày hôm Gia đình có chia sẻ trải lòng nỗi niềm cất giữ lòng lâu với thành viên gia đình hiểu lầm, mâu thuẫn phần giải Rất mong muốn thành viên gia đình xóa bỏ chuyện trước gia đình lại trước, yêu thương hòa thuận với Em mong anh T chị H dành thời gian cho nhiều chia sẻ cảm xúc thân, quan tâm tới bé A Gia đình đồng ý ? Chị H Vì hạnh phúc gia đình làm tất Anh T Tôi cố gắng Bà L Cảm ơn cô giúp gia đình Cháu A cười rạng rỡ NTV Vậy vừa qua gia đình trải qua trình tham vấn dài nhận tham gia chia sẻ tích cực từ phía gia đình Theo bước đầu thành công đầu mà buổi tham vấn đem đến không cho vấn đề gia đình cho thân nhà tham vấn Nếu có điều vướng mắc nảy sinh xin liên lạc qua địa đưa cardvisit Một lần xin cảm ơn gia đình ! Chị H Anh T Vâng Cảm ơn chị Bà L mỉm cười NTV Một lần cho xin hỏi gia đình có thấy hài lòng không ? Còn có khúc mắc chưa giải hay điều lòng mà chưa nói không ? Bà L Rất hài lòng ý ! Chị H Anh T Cảm ơn chị NTV Vâng Rất cảm ơn gia đình tin tưởng chia sẻ với Chúc gia đình luôn mạnh khỏe hạnh phúc Chị H Anh T Chào chị Cháu A Cháu chào cô Bà L Mỉm cười Gật đầu NTV Chào nhà ! III Các kỹ sử dụng ca tham vấn Câu thoại thể Kỹ tham vấn NTV Vâng, cảm ơn hợp tác gia đình Theo thông tin gia đình cung cấp xin tóm lược Kỹ lắng nghe quan sát thành viên gia đình Đánh giá mức độ đạt NTV phản hồi lại thông tin mà gia đình chia sẻ, thể tập trung lắng nghe quan sát thành lại sau anh chị làm chung công ty đảm nhiệm vị trí khác nhau, cháu A học lớp 3, có phải không ạ? NTV Dường Kỹ điều phối không khí gia đình ta tham gia thành không thoải viên gia đình mái cho lắm? NTV Anh bình tĩnh, đến để giúp đỡ gia đình Có điều trước khó nói anh chị thoải mái chia sẻ có thời gian để nói tâm tư suy nghĩ cho thành viên khác hiểu phải không NTV vỗ vai an ủi bé A Kỹ làm việc với thành viên gia đình tỏ không hợp tác Kỹ lắng nghe quan sát thành viên gia đình NTV Chị giữ Kỹ điều phối bình tĩnh để có tham gia thành thể tiếp tục không viên gia đình ạ? NTV Tôi hiểu anh viên gia đình NTV đóng vai trò người trung gian, hòa giải Câu hỏi NTV giúp tất thành viên gia đình trực diện với vấn đề, khơi gợi chia sẻ thành viên Anh T có thái độ bực tức cho lồi thân mà gia đình trở nên NTV xoa dịu không khí căng thẳng khuyến khích thành viên chia sẻ để hiểu nguyên nhân dẫn đến vấn đề NTV không quan sát tập trung vào 1-2 thành viên mà bao quát tất thành viên gia đình Nhận xúc động bé A có hành động an ủi NTV trấn an tinh thần cho chị T, giúp chị bình tĩnh để tiếp tục buổi tham vấn Kỹ thấu hiểu với NTV thấu hiểu, nắm bắt thành viên gia suy nghĩ cảm chị xúc Nhưng giữ tâm trạng khó giải vấn đề Chi anh chị người chia sẻ để người hiểu rõ không ah? đình xúc thành viên gia đình Mỗi người có lý tức giận riêng NTV phản hồi lại cảm xúc thành viên NTV Tôi xin lỗi ngắt lời anh chị anh nói rõ thật mà anh nói ạ? NTV Vâng, tiếc không khí gia đình căng thẳng, có số vấn đề chưa rõ rảng nên muốn hỏi rõ Về phía anh T, có phải anh gặp phải tác động không tốt từ phía bên khiến anh có cảm giác không hài lòng, hiểu có không ạ? Kỹ đặt câu hỏi NTV đưa câu hỏi để kịp thời năm bắt nội dung mấu chốt cảu vấn đề NTV Tôi hiểu người đàn ông hoàn cảnh anh cảm thấy Tuy nhiên, hiểu xảy có nguyên nhân nó, qua chia sẻ biết hai anh chị có khoảng thời gian chung sống hạnh phúc bên nhau, chứng tỏ anh Kỹ thấu hiểu với thành viên gia đình Kỹ điều phối tham gia thành viên gia đình Kỹ thấu hiểu với NTV phản hồi thông thành viên gia tin mà anh T đưa đình cảm xúc gia đình NTV phản hồi lại cảm xúc thành viên gia đình Bên cạnh câu nói NTV giúp thành viên thể cảm xúc họ với không tạo đối đầu Không giúp NTV khai thác thông tin từ nhiều phía mà đặc iệt giúp thành yêu thương chị Và anh, chị tức giận nhau, điều chứng tỏ anh, chị yêu Giờ anh bình tĩnh lại chia sẻ anh nghe từ phía người viên hiểu cảm xúc, suy nghĩ thành viên khác gia đình NTV Trước kết Kỹ giao nhiệm vụ thúc buổi tham vấn em cho thành viên xin tổng kết lại hoạt gia đình động buổi tham vấn ngày hôm Gia đình có chia sẻ trải lòng nỗi niềm cất giữ lòng lâu với thành viên gia đình hiểu lầm, mâu thuẫn phần giải Rất mong muốn thành viên gia đình xóa bỏ chuyện trước gia đình lại trước, yêu thương hòa thuận với Em mong anh T chị H dành thời gian cho nhiều chia sẻ cảm xúc thân, quan tâm tới bé A Gia đình đồng ý ? Mọi khúc mắc mâu thuẫn thành viên gia đình giải Để có kết thật tốt, NTV giao cho thành viên gia đình vài nhiệm vụ đơn giản, giúp gia đình ngày hạnh phúc, gắn bó hiểu C Đánh giá khả tham vấn thân Kiến nghị, đề xuất I Đánh giá khả tham vấn thân Thông qua tiết học lý thuyết lớp với tiết học thực hành, thân em lĩnh hội nhiều kiến thức bổ ích Từ vận dụng vào tình thực tế Em tự nhận thấy thân có mặt chưa trình tham vấn Em nắm rõ nguyên tắc tham vấn, mối quan hệ nhà tham vấn thân chủ Em tiến hành ca tham vấn theo giai đoạn trình tham vấn Tuy nhiên, dù nắm kỹ tham việc vận dụng kỹ em thiếu sót, có số kỹ em chưa vận dụng ca tham vấn Nên em mong rằng, ca tham vấn sau, em vận dụng hết tất kỹ cách hiệu II Kiến nghị, đề xuất - Em mong nhà trường tạo điều kiện nhiều cho sinh viên khoa CTXH chúng em thực tế nhiều Từ bọn em thực hành tham vấn nhiều để nâng cao kỹ tham vấn thân trở thành nhà tham vấn, nhân viên CTXH tương lai [...]... dụng được trong ca tham vấn trên Nên em mong rằng, trong các ca tham vấn sau, em có thể vận dụng được hết tất cả các kỹ năng một cách hiệu quả II Kiến nghị, đề xuất - Em mong nhà trường sẽ tạo điều kiện nhiều hơn cho sinh viên khoa CTXH chúng em được đi thực tế nhiều hơn Từ đó bọn em có thể thực hành tham vấn nhiều để nâng cao kỹ năng tham vấn của bản thân và trở thành những nhà tham vấn, những nhân... bổ ích Từ đó có thể vận dụng vào các tình huống thực tế Em cũng tự nhận thấy bản thân có mặt được và chưa được trong quá trình tham vấn Em đã nắm rõ được các nguyên tắc trong tham vấn, mối quan hệ giữa nhà tham vấn và thân chủ Em cũng đã tiến hành ca tham vấn theo đúng như các giai đoạn trong quá trình tham vấn Tuy nhiên, dù đã nắm được các kỹ năng trong tham nhưng việc vận dụng các kỹ năng của em vẫn...NTV Vậy vừa qua tôi và gia đình mình cũng đã cùng trải qua một quá trình tham vấn khá dài và đã nhận được sự tham gia chia sẻ rất tích cực từ phía gia đình Theo tôi đó đã là bước đầu thành công đầu mà buổi tham vấn này đã đem đến không chỉ cho vấn đề của gia đình mình còn cho chính bản thân là một nhà tham vấn như tôi nữa Nếu có điều gì vướng mắc hoặc nảy sinh xin hãy liên lạc qua địa chỉ... căng thẳng và khuyến khích các thành viên chia sẻ để hiểu được nguyên nhân dẫn đến vấn đề NTV không chỉ quan sát tập trung vào 1-2 thành viên mà bao quát tất cả các thành viên trong gia đình Nhận ra sự xúc động của bé A và có hành động an ủi NTV trấn an tinh thần cho chị T, giúp chị bình tĩnh để có thể tiếp tục buổi tham vấn Kỹ năng thấu hiểu với NTV thấu hiểu, nắm bắt các thành viên trong gia được suy... giữa các thành viên trong gia đình đã được giải quyết Để có được kết quả thật tốt, NTV giao cho các thành viên trong gia đình một vài nhiệm vụ đơn giản, nó cũng giúp gia đình ngày càng hạnh phúc, gắn bó và hiểu nhau hơn C Đánh giá khả năng tham vấn của bản thân Kiến nghị, đề xuất I Đánh giá khả năng tham vấn của bản thân Thông qua những tiết học lý thuyết trên lớp cùng với các tiết học thực hành, bản... nghe và quan sát các thành viên trong gia đình NTV Chị có thể giữ Kỹ năng điều phối sự bình tĩnh để chúng ta có tham gia của các thành thể tiếp tục được không viên trong gia đình ạ? NTV Tôi hiểu là anh viên trong gia đình NTV đóng vai trò như một người trung gian, hòa giải Câu hỏi của NTV giúp tất cả thành viên trong gia đình trực diện với vấn đề, khơi gợi sự chia sẻ của các thành viên Anh T có thái... kỹ năng sử dụng trong ca tham vấn Câu thoại thể hiện Kỹ năng tham vấn NTV Vâng, cảm ơn sự hợp tác của cả gia đình Theo như thông tin gia đình mình cung cấp thì tôi xin được tóm lược Kỹ năng lắng nghe và quan sát các thành viên trong gia đình Đánh giá mức độ đạt được NTV phản hồi lại những thông tin mà gia đình đã chia sẻ, thể hiện sự tập trung lắng nghe và quan sát các thành lại như sau hiện tại... chứng tỏ anh rất Kỹ năng thấu hiểu với các thành viên trong gia đình Kỹ năng điều phối sự tham gia của các thành viên trong gia đình Kỹ năng thấu hiểu với NTV phản hồi về thông các thành viên trong gia tin mà anh T đưa ra đình cũng như là cảm xúc của gia đình NTV phản hồi lại cảm xúc của các thành viên trong gia đình Bên cạnh đó câu nói của NTV giúp các thành viên thể hiện cảm xúc của họ với nhau nhưng... phía mà còn đặc iệt giúp mỗi thành yêu và thương chị ấy Và hiện tại anh, chị đang tức giận nhau, điều đó chứng tỏ anh, chị vẫn còn yêu nhau Giờ anh hãy bình tĩnh lại và chia sẻ những gì anh nghe được từ phía người ngoài viên hiểu được những cảm xúc, suy nghĩ của các thành viên khác trong gia đình NTV Trước khi kết Kỹ năng giao nhiệm vụ thúc buổi tham vấn em cho các thành viên xin tổng kết lại hoạt... buổi tham vấn em cho các thành viên xin tổng kết lại hoạt trong gia đình động của buổi tham vấn ngày hôm nay Gia đình mình đã có sự chia sẻ và trải lòng mình những nỗi niềm đã cất giữ trong lòng bấy lâu nay với các thành viên trong gia đình và sự hiểu lầm, mâu thuẫn đã phần nào được giải quyết Rất mong muốn các thành viên trong gia đình mình sẽ xóa bỏ chuyện trước đây và gia đình sẽ lại như trước, ... tham vấn, mối quan hệ nhà tham vấn thân chủ Em tiến hành ca tham vấn theo giai đoạn trình tham vấn Tuy nhiên, dù nắm kỹ tham việc vận dụng kỹ em thiếu sót, có số kỹ em chưa vận dụng ca tham vấn. .. cảm xúc hành vi - Kỹ chia sẻ thân - Kỹ cung cấp thông tin - Kỹ giao nhiệm vụ nhà III Tham vấn gia đình 1 Khái niệm tham vấn gia đình Tham vấn gia đình trình tương tác nhà tham vấn với thành viên... đình trải qua trình tham vấn dài nhận tham gia chia sẻ tích cực từ phía gia đình Theo bước đầu thành công đầu mà buổi tham vấn đem đến không cho vấn đề gia đình cho thân nhà tham vấn Nếu có điều - Xem thêm -Xem thêm TIỂU LUẬN THỰC HÀNH THAM VẤN, TIỂU LUẬN THỰC HÀNH THAM VẤN,
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI - - PHẠM THANH BÌNH NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ CHUYÊN NGÀNH TÂM LÝ HỌC CHUYÊN NGÀNH MÃ SỐ LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÂM LÝ HỌC Người hướng dẫn khoa học 1. GS. TS. NGUYỄN QUANG UẨN 2. PGS. TS. TRẦN THỊ LỆ THU HÀ NỘI - 2014 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các dữ liệu và kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa được công bố trong bất kì công trình nào khác. Tác giả luận án Phạm Thanh Bình ii MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ và thuật ngữ viết tắt Danh mục các bảng số liệu Danh mục các biểu đồ Danh mục các sơ đồ, hình MỞ ĐẦU.................................................................................................................. 1. Tính cấp thiết của đề tài......................................................................................... 2. Mục đích nghiên cứu............................................................................................. 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu....................................................................... 4. Giả thuyết khoa học............................................................................................... 5. Nhiệm vụ nghiên cứu............................................................................................ 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu................................................................................ 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu..................................................... 8. Đóng góp mới của luận án..................................................................................... 9. Cấu trúc của luận án.............................................................................................. Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ..................... Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề.............................................................. Các nghiên cứu về nhu cầu tham vấn tâm lý học đường ở nước ngoài .............................................................................................................................. Các nghiên cứu về NCTV học đường ở Việt Nam...................................... Một số vấn đề lý luận cơ bản......................................................................... Nhu cầu..................................................................................................... Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường......................................................... Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường của học sinh THCS.......................... Những yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tham vấn học đường của học sinh THCS........................................................................................................... iii Tiểu kết chương 1.................................................................................................. Chương 2 TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU............................ Tổ chức nghiên cứu........................................................................................ Giai đoạn 1 Nghiên cứu lý luận............................................................... Giai đoạn 2 Nghiên cứu thực tiễn............................................................ Phương pháp nghiên cứu............................................................................... Phương pháp nghiên cứu tài liệu lí luận, văn bản..................................... Phương pháp chuyên gia........................................................................... Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi........................................................ Phương pháp giải các bài tập tình huống................................................. Phương pháp phỏng vấn sâu..................................................................... Phương pháp quan sát............................................................................... Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động......................................... Phương pháp nghiên cứu tiểu sử............................................................... Phương pháp nghiên cứu trường hợp Case study................................... Phương pháp thực nghiệm...................................................................... Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học.................................. Tiêu chí đánh giá và thang đánh giá............................................................. Tiêu chí đánh giá....................................................................................... Thang đánh giá......................................................................................... Tiểu kết chương 2.................................................................................................. Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH THCS.................................... Thực trạng nhu cầu tham vấn học đường của HS THCS............................ Thực trạng khó khăn tâm lý và cách giải quyết khó khăn tâm lý của HS THCS....................................................................................... Thực trạng nhu cầu tham vấn học đường của HS THCS trước những KKTL trong học tập và giao tiếp......................................................................... Thực trạng nhu cầu của HS THCS về các hình thức TVHĐ.................... iv Sự cần thiết tổ chức tham vấn học đường cho HS THCS........................ Những yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tham vấn học đường của HS THCS.................................................................................... Các lý do dẫn đến HS THCS có hoặc chưa có NCTVHĐ.......................... Lý do HS THCS có nhu cầu tham vấn học đường.................................... Lý do HS THCS chưa có nhu cầu tham vấn học đường........................... Đánh giá chung về thực trạng NCTVHĐ của HS THCS........................... Đánh giá chung về thực trạng NCTV trong học tập và giao tiếp của HS THCS........................................................................................................... Nguyên nhân của thực trạng................................................................... Đề xuất một số biện pháp tác động nhằm thỏa mãn NCTVHĐ của HS THCS................................................................................. Kết quả thực nghiệm.................................................................................... Hiểu biết về TVHĐ của HS THCS trước và sau thực nghiệm.................. Những thay đổi về KKTL và NCTVHĐ trước và sau thực nghiệm.......... Phân tích các trường hợp đại diện.............................................................. Tiểu kết chương 3................................................................................................ KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ............................................................................. DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI........................................................................................... TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................... PHỤ LỤC ........................................................................................................... v DANH MỤC CÁC TỪ VÀ THUẬT NGỮ VIẾT TẮT Viết tắt CMHS ĐH ĐHQG ĐHSP ĐLC ĐTB GD - ĐT GV HĐ HS KKTL Khó khăn tâm lý KHCN NCTV NTV NXB SP STN TB TC TLHĐ TLHTH TTN TV TVTL THCS THPT Nguyên văn Cha mẹ học sinh Đại học Đại học Quốc gia Đại học Sư phạm Độ lệch chuẩn Điểm trung bình Giáo dục và đào tạo Giáo viên Học đường Học sinh Khoa học công nghệ Nhu cầu tham vấn Nhà tham vấn Nhà xuất bản Sư phạm Sau thực nghiệm Thứ bậc Thân chủ Tâm lý học đường Tâm lý học trường học Trước thực nghiệm Tham vấn Tham vấn tâm lý Trung học cơ sở Trung học phổ thông vi DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU Bảng Kết quả kiểm định độ tin cậy Alpha của từng phép đo và toàn bộ thang đo................................................................................................ Bảng Mẫu khách thể nghiên cứu.................................................................... Bảng Thang đánh giá mức độ........................................................................ Bảng Thang đánh giá mức độ KKTL và biểu hiện, mức độ NCTVHĐ......... Bảng Thang đánh giá biểu hiện NCTVHĐ.................................................... Bảng Thang đánh giá điểm giải bài tập tình huống........................................ Bảng Lĩnh vực KKTL chủ yếu của HS THCS............................................... Bảng Tần suất và hiệu quả sử dụng các cách giải quyết KKTL của HS THCS ............................................................................................................. Bảng NCTVHĐ của HS THCS ở lĩnh vực học tập........................................ Bảng NCTVHĐ của học sinh THCS trong giao tiếp với thầy cô giáo......... Bảng KKTL và NCTVHĐ trong giao tiếp với thầy cô giáo......................... Bảng NCTVHĐ của học sinh THCS trong giao tiếp với bạn bè.................. Bảng NCTV của HS THCS trong giao tiếp với cộng đồng.......................... Bảng NCTV của HS THCS trong giao tiếp với các thành viên trong gia đình ............................................................................................................ Bảng NCTVHĐ trong giao tiếp với các thành viên trong gia đình.............. Bảng Những yếu tố ảnh hưởng đến NCTVHĐ của HS THCS..................... Bảng Lý do HS THCS có NCTVHĐ........................................................... Bảng Lý do HS THCS chưa có NCTVHĐ.................................................. Bảng Đánh giá chung mức độ hiểu biết của HS THCS về TVHĐ trước và sau thực nghiệm............................................................................. Bảng Sự thay đổi KKTL và NCTVHĐ trước và sau thực nghiệm............... Bảng Sự thay đổi KKTL và NCTVHĐ trước và sau thực nghiệm............... Bảng Sự thay đổi KKTL và NCTVHĐ trước và sau thực nghiệm............... vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ KKTL và NCTVHĐ của HS THCS ở lĩnh vực học tập................. Biểu đồ NCTVHĐ trong giao tiếp với thầy cô giáo................................... Biểu đồ NCTVHĐ trong giao tiếp với bạn bè............................................ Biểu đồ KKTL và NCT HĐ trong giao tiếp với các thành viên trong gia đình ...................................................................................................... Biểu đồ NCTV của HS THCS về lĩnh vực giao tiếp.................................. Biểu đồ Sự cần thiết tổ chức TVHĐ cho HS THCS hiện nay..................... Biểu đồ Lý do HS THCS có NCTVHĐ ..................................................... Biểu đồ Lý do HS THCS có NCTVHĐ...................................................... Biểu đồ Lý do HS THCS chưa có NCTVHĐ............................................. Biểu đồ Lý do HS THCS chưa có NCTVHĐ............................................. Biểu đồ Hiểu biết về TVHĐ của HS THCS trước và sau thực nghiệm ...................................................................................................... Biểu đồ Hiểu biết của HS THCS về TVHĐ trước và sau thực nghiệm ...................................................................................................... Biểu đồ Sự thay đổi NCTVHĐ trước và sau thực nghiệm.......................... viii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH Sơ đồ Sơ đồ Mô hình hướng đến sự hoà nhập và thích nghi học đường của Québec ............................................................................................................. Sơ đồ Mô hình tập trung vào sự cân bằng cá nhân-xã hội ở Đức.................... Sơ đồ Mô hình tham vấn học đường của Trung Quốc.................................... Hình Hình Mô hình dịch vụ tâm lý học đường tích hợp và toàn diện.................... Hình Mô hình phân phối dịch vụ 3 tầng........................................................ 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Xã hội loài người đang ngày càng phát triển cùng với sự phát triển rất mạnh mẽ của khoa học, kỹ thuật cũng như trên nhiều lĩnh vực khác. Đời sống tâm lý của con người cũng ngày càng đa dạng và phong phú để thích ứng với những điều kiện môi trường luôn luôn biến đổi sôi động. Những thay đổi trong cuộc sống có thể làm cho cuộc sống trở nên đậm đà, mới mẻ hơn. Tuy nhiên, nếu sự thay đổi ấy quá mạnh mẽ và liên tục thì sẽ có tác động không tốt đến sức khỏe của con người. Những phiền toái trong cuộc sống, những áp lực tác động từ nhiều phía đến con người, những rắc rối xảy ra trong các mối quan hệ, những lựa chọn quyết định trước nhiều quyết định cho một vấn đề, những thảm họa, những thông tin nóng bỏng trong cuộc sống khủng bố, buôn lậu, bùng nổ dân số... một mặt giúp con người trưởng thành hơn, tăng thêm vốn kinh nghiệm trong cuộc sống của họ, mặt khác nó có thể là nguyên nhân rất cơ bản gây nên trạng thái căng thẳng tâm lý cho con người, tạo ra những khó khăn tâm lý mà con người phải đối mặt. Trước những khó khăn tâm lý đó, con người luôn luôn bộc lộ nhu cầu được chia sẻ, trao đổi với những người khác - hay là nhu cầu được tham vấn tâm lý TVTL. TVTL học đường HĐ là một hoạt động trợ giúp về tâm lý, thể chất, giáo dục và các vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội cho học sinh HS, giáo viên GV, cha mẹ học sinh CMHS và các tổ chức trong nhà trường. Trước những yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội đã tạo ra sức ép lớn đối với việc giáo dục trẻ em. Trong khi đó, nội dung dạy học và giáo dục của nhà trường hiện nay còn nhiều hạn chế cũng tạo nên những sức ép to lớn đối với HS. Lứa tuổi HS trung học cơ sở THCS là giai đoạn quá độ, giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn với rất nhiều những chuyển biến tâm lý đa dạng và phức tạp. Sự xuất hiện những yếu tố mới của sự trưởng thành do kết quả biến đổi mạnh mẽ của ý thức và tự ý thức, của nội dung và hình thức hoạt động học tập, của mối quan hệ ứng xử với người lớn, với bạn bè, của tính tích cực xã hội ở các em [19]. Điều này làm cho các em luôn tò mò, thích khám phá thế giới, tích cực, độc lập trong học tập và các hoạt động xã hội. Tuy nhiên, do sự hiểu biết còn nhiều hạn chế nên các em gặp 2 không ít khó khăn trong học tập, tu dưỡng, cũng như quan hệ ứng xử với thầy cô giáo, với người lớn và bạn bè để đáp ứng được kỳ vọng, yêu cầu của gia đình, nhà trường và xã hội. Điều đó dẫn đến tâm lý bi quan đối với bản thân và với người khác. Hầu hết những HS này đều cần có sự giúp đỡ của người lớn để có thể ứng phó được với “khủng hoảng” tâm lý trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách. Điều này có nghĩa là HS ngày nay đang có nhu cầu được TVTL [24]. Hoạt động TVTL ở Việt Nam hiện nay phát triển tương đối mạnh mẽ với nhiều loại hình TV đa dạng và phong phú nhằm trợ giúp cho thân chủ TC nâng cao khả năng tự giải quyết những khó khăn tâm lý KKTL gặp phải trong cuộc sống [24]. Tuy nhiên, hoạt động TV chuyên biệt cho HS THCS để đáp ứng nhu cầu tham vấn học đường NCTVHĐ ở các em trong lĩnh vực học tập và quan hệ giao tiếp, ứng xử vẫn còn là một lĩnh vực tương đối mới mẻ, cần được nghiên cứu và ứng dụng. Số liệu thống kê được đưa ra tại hội thảo quốc tế “Can thiệp và phòng ngừa các vấn đề sức khỏe tinh thần ở trẻ em” diễn ra tại Hà Nội năm 2007 cho thấy tỉ lệ trẻ em ở lứa tuổi học đường HĐ có dấu hiệu rối nhiễu tâm lý là hơn 20%. Điều tra của Viện nghiên cứu và phát triển Việt Nam cho thấy Tỉ lệ HS đi học muộn tiểu học 20%; trung học cơ sở THCS 21%; trung học phổ thông THPT 58%. Tỉ lệ quay cóp lần lượt là 8%-55%-60%. Nói dối cha mẹ-20%-50%-64%. Tỉ lệ không chấp hành Luật giao thông 4%-35%-70%. Bên cạnh đó, theo thống kê của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tỉ lệ người phạm tội ở lứa tuổi HS ngày một tăng năm 1986 có 3607 người; năm 1996 có 11726 người. Tệ nạn xã hội trong giới HĐ theo chiều mũi tên đi lên; năm 2004 có 600 HS, sinh viên nghiện ma túy; năm 2007 tăng gấp đôi 1234 người [43], [56], [59]. Hiện tượng bạo lực HĐ ngày một gia tăng. Đầu năm học 2009-2010, Bộ Giáo dục & Đào tạo đưa ra con số thống kê của cả nước có đến gần 1600 vụ HS đánh nhau ở trong và ngoài trường học làm chết 7 HS, nhiều em phải mang thương tật suốt đời. Các nhà trường đã xử lý kỷ luật khiển trách 881 HS, cảnh cáo 1558 HS, buộc thôi học có thời hạn 3 ngày, 1 tuần, 1 năm học 735 HS. Tính theo tỷ lệ, cứ 5260 HS thì xảy ra một vụ đánh nhau; 9 trường thì có 1 vụ HS đánh nhau. Theo số liệu khảo sát của nhóm phóng viên báo Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh về tình hình bạo lực HĐ số báo ra ngày 8/4/ 2010 cho thấy Hơn 64% HS đã nhìn thấy hoặc đã từng biết những vụ đánh nhau; 57% GV trả lời rằng bạo lực HĐ đang gia tăng, xu hướng HS giải quyết 3 mọi chuyện bằng bạo lực [96]. Hơn thế nữa, học sinh trên địa bàn các thành phố lớn phải hứng chịu nguy cơ rất cao từ môi trường sống ô nhiễm, nhiều cạm bẫy và tệ nạn xã hội; thêm vào đó là sự nới lỏng, xích mích và những sai lầm trong giáo dục của gia đình, sự phức tạp trong các mối quan hệ... nếu không được điều chỉnh, giải tỏa kịp thời sẽ có nguy cơ dẫn đến những hậu quả khó lường. Điều đó có nghĩa là HS ngày nay đang gặp rất nhiều KKTL ở các vấn đề khác nhau cần được TVTL. Xuất phát từ lý luận và thực tế trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài “Nhu cầu tham vấn tâm lý học đường của học sinh Trung học cơ sở” 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhu cầu tham vấn tâm lý NCTVTL HĐ của HS THCS từ đó tổ chức hoạt động TVTLHĐ tạo điều kiện thỏa mãn nhu cầu này cho các em. 3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Biểu hiện và mức độ NCTVTL HĐ của HS THCS Khách thể nghiên cứu Khách thể nghiên cứu là HS THCS. Khách thể khảo sát đánh giá thực trạng NCTVTLHĐ của HS là GV, nhà tham vấn NTV học đường và CMHS. 4. Giả thuyết khoa học NCTVTLHĐ của HS THCS có nhiều biểu hiện với các mức độ khác nhau. Việc nảy sinh và thỏa mãn nhu cầu này chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan và khách quan. Nếu tổ chức được hoạt động TVTLHĐ, trong đó có hoạt động TVTLHĐ thông qua hoạt động CLB TVTLHĐ, sẽ làm tăng cường và thỏa mãn được nhu cầu này của các em. 5. Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu lý luận Xây dựng cơ sở lý luận tâm lý học về NCTVTL HĐ của HS THCS trong đó có các vấn đề Nhu cầu; TV; TVTL; biểu hiện và mức độ NCTVTL HĐ của HS THCS; các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu này của các em. 4 Nghiên cứu thực trạng Đánh giá thực trạng biểu hiện, mức độ và những yếu tố ảnh hưởng đến NCTVTL HĐ của HS THCS ở hai lĩnh vực cơ bản Học tập và giao tiếp. Lý giải nguyên nhân của thực trạng từ đó tổ chức hoạt động TVHĐ tạo điều kiện thỏa mãn nhu cầu này của các em. Nghiên cứu thực nghiệm Tổ chức hoạt động TVTL HĐ cho HS THCS để tạo điều kiện thoả mãn NCTVTL HĐ của các em. 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu Về đối tượng nghiên cứu Luận án tập trung làm rõ những biểu hiện và mức độ NCTVTL HĐ ở hai lĩnh vực học tập và giao tiếp giao tiếp với bạn bè; với thầy cô giáo; với cộng đồng và với các thành viên trong gia đình. Những yếu tố ảnh hưởng đến NCTVTL HĐ của HS THCS. Tổ chức thực nghiệm nhằm tạo điều kiện thỏa mãn nhu cầu này của các em. Về địa bàn nghiên cứu Luận án được nghiên cứu ở 04 trường THCS trên địa bàn Hà Nội Trường THCS Phương Mai – Quận Đống Đa; Trường THCS Tây Sơn – Quận Hai Bà Trưng; Trường Nguyễn Bỉnh Khiêm và Trường Nguyễn Tất Thành – Quận Cầu Giấy. Về khách thể nghiên cứu Tổng số khách thể nghiên cứu là 965 HS THCS 485 nam và 480 nữ từ lớp 6 đến lớp 9. Khách thể khảo sát đánh giá NCTVTL HĐ ở HS là 40 GV; 40 CMHS và 12 NTVHĐ. Khách thể được chia làm 3 loại Khách thể khảo sát thử cung cấp thêm cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng giả thuyết khoa học và kiểm nghiệm độ tin cậy của bảng hỏi bao gồm 100 HS, 10 GV, 10 CMHS và 3 NTVHĐ. Tất cả các khách thể khảo sát thử được lựa chọn ngẫu nhiên từ khách thể khảo sát thực trạng NCTVHĐ. Khách thể nghiên cứu thực trạng NCTVHĐ 965 HS từ khối 6 đến khối 9 tại Hà Nội. Khách thể đánh giá nhu cầu này của HS 40 GV; 40 CMHS và 12 NTVHĐ. 5 Khách thể thực nghiệm 32 HS được chọn từ mẫu khách thể nghiên cứu thực trạng NCTVHĐ, sau đó chia thành 2 CLB TVTL HĐ để thực hiện chương trình thực nghiệm của luận án; 02 NTVHĐ; 02 GV chủ nhiệm lớp; 02 CMHS. Khách thể nghiên cứu trường hợp điển hình về NCTVHĐ 02 HS được nghiên cứu thực trạng và tiếp tục được nghiên cứu trong thực nghiệm. 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Nguyên tắc phương pháp luận Nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận tâm lý học như sau Nguyên tắc quyết định luận duy vật biện chứng Nguyên tắc này trong nghiên cứu NCTVHĐ của HS THCS là NCTVHĐ của HS THCS được hình thành, bộc lộ và phát triển trong hoạt động và bằng hoạt động. Thế giới khách quan hình thành nên NCTVHĐ của HS THCS thông qua lăng kính chủ quan của HS. Việc hình thành và phát triển NCTVHĐ của HS THCS phụ thuộc rất lớn vào tính tích cực hoạt động của HS trong môi trường học tập, giao tiếp với thầy cô giáo, bạn bè và những người xung quanh. Thực hiện tốt nguyên tắc này, yêu cầu khi nghiên cứu về NCTVHĐ của HS THCS phải tìm hiểu nguồn gốc, nguyên nhân của nhu cầu này trong hoạt động học tập và giao tiếp. Nguyên tắc hoạt động Nguyên tắc này khẳng định khi con người tham gia vào hoạt động từ đó nhu cầu được hình thành, biểu hiện, phát triển và tìm kiếm các phương thức để thỏa mãn. NCTVHĐ của HS THCS được hình thành và thể hiện thông qua hoạt động và giao tiếp của HS THCS. Cụ thể là NCTVHĐ của HS THCS được hình thành thông qua hoạt động học tập và giao tiếp của HS với thầy cô giáo, bạn bè, cha mẹ và những người trong cộng đồng. Nguyên tắc đảm bảo tính khách quan NCTVHĐ của HS THCS được hình thành một cách khách quan từ việc các em xuất hiện KKTL và có nhu cầu tìm kiếm sự trợ giúp từ NTVHĐ cho việc giải quyết các KKTL ấy. Nguyên tắc này yêu cầu khi nghiên cứu về NCTVHĐ của HS 6 THCS phải đảm bảo tính trung thực, khách quan khi nghiên cứu về biểu hiện và các mức độ của nhu cầu này. Để đảm bảo nguyên tắc khách quan trong việc triển khai nghiên cứu, yêu cầu Xây dựng, lựa chọn các phương pháp nghiên cứu sao cho phù hợp với đối tượng nghiên cứu, địa bàn nghiên cứu và khách thể nghiên cứu. Nghiên cứu NCTVHĐ của HS THCS phải đặt trong mọi tình huống, mọi hoàn cảnh cả điển hình và không điển hình. Khi tiến hành nghiên cứu về NCTVHĐ của HS THCS phải loại bỏ những yếu tố ngoại lai hoặc những yếu tố có tính suy luận chủ quan. Nguyên tắc phát triển Bản chất của sự hình thành và phát triển tâm lý là quá trình liên tục tạo ra những cấu tạo tâm lý mới. Vì vậy khi nghiên cứu về NCTVHĐ của HS THCS phải nghiên cứu trong sự vận động, biến đổi, tương tác qua lại giữa nhu cầu này với các hiện tượng tâm lý khác. Thực hiện tốt nguyên tắc này trong nghiên cứu, yêu cầu Khi nghiên cứu, đánh giá về NCTVHĐ của HS THCS phải đặt ở giai đoạn phát triển lứa tuổi thiếu niên và đặt trong một không gian cụ thể. Thấy được sự vận động, phát triển, biến đổi của NCTVHĐ của HS THCS cả ở thời gian hiện tại, quá khứ và dự báo tương lai phát triển. Các phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau Phương pháp nghiên cứu lý luận, văn bản Phương pháp chuyên gia. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi. Phương pháp giải các bài tập tình huống. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp quan sát. Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động. Phương pháp nghiên cứu tiểu sử. 7 Phương pháp nghiên cứu trường hợp Case study. Phương pháp thực nghiệm Phương pháp xử lí số liệu bằng thống kê toán học 8. Đóng góp mới của luận án Về lý luận Góp phần bổ sung và làm sáng tỏ hơn một số vấn đề lý luận về NCTVTL nói chung và NCTVHĐ nói riêng; biểu hiện và mức độ NCTVHĐ của HS THCS, các yếu tố ảnh hưởng đến NCTV HĐ của HS THCS. Về thực tiễn Chỉ ra thực trạng NCTVHĐ của HS THCS, lý giải nguyên nhân của thực trạng từ đó tổ chức thực nghiệm bằng các hoạt động TVHĐ tạo điều kiện thỏa mãn NCTVHĐ của các em. Những kết luận của luận án sẽ góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình TVHĐ trong nhà trường THCS và góp phần đề xuất nhân rộng mô hình các phòng tâm lý học đường trong các nhà trường THCS. Kết quả luận án là tài liệu tham khảo cần thiết cho các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu, thực hành TVHĐ HS THCS. Từ những kết quả bước đầu của thực nghiệm thông qua hình thức CLB TVHĐ như một hình thức hoạt động TVHĐ có thể suy nghĩ đến việc tiếp tục xây dựng phòng tâm lý HĐ trong nhà trường THCS và tiến tới xây dựng phòng tâm lý HĐ trong cộng đồng dân cư. 9. Cấu trúc của luận án Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận án bao gồm 3 chương Chương 1. Cơ sở lý luận tâm lý học về NCTV học đường của học sinh THCS. Chương 2. Tổ chức và phương pháp nghiên cứu. Chương 3. Kết quả nghiên cứu thực trạng và thực nghiệm. 8 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU NHU CẦU THAM VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Các nghiên cứu về nhu cầu tham vấn tâm lý học đường ở nước ngoài NCTV là một lĩnh vực nghiên cứu được bắt đầu chú trọng từ những năm 80 của thế kỷ trước khi vấn nạn rối nhiễu tâm lý trở nên nghiêm trọng trong xã hội công nghiệp hiện đại. Đặc biệt, NCTVHĐ của HS, sinh viên được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm khảo sát bởi đó là một trong những cơ sở quan trọng cho việc thành lập và nội dung hoạt động của các phòng TLHĐ trong trường học ở các nước trên thế giới. Từ đó cho đến nay, có khá nhiều cách tiếp cận về lĩnh vực này, tuy nhiên, có thể khái quát một số xu hướng nghiên cứu chính sau Xu hướng thứ nhất Nghiên cứu đánh giá sát thực trạng NCTV của HS, sinh viên ở các bậc học và trẻ khuyết tật Đây là xu hướng nghiên cứu khá phổ biến trên thế giới. Các nội dung nghiên cứu thường tập trung làm rõ nhu cầu nhận hỗ trợ từ các trung tâm TV, các vấn đề cần TV, tần suất đến phòng TLHĐ, nguyên nhân cản trở đến các dịch vụ TV, mối quan hệ giữa stress và NCTV… Các nghiên cứu theo khuynh hướng này cho thấy những vấn đề mà HS, sinh viên cần TV thường là các mối quan hệ xã hội, sự phát triển nghề nghiệp, giá trị sống, kĩ năng học tập, việc rèn luyện và phát triển bản thân Egbochuku, 2008; Nyutu & Gysbers, 2007; Morgan, Stiffan, Shaw & Wilson, 2007 [80]. Các kết quả nghiên cứu khẳng định rằng, tần suất đến phòng TLHĐ của HS, sinh viên là khá hạn chế vì họ bị cản trở bởi nhiều nguyên nhân, như lo ngại về tính bảo mật của thông tin cá nhân; sự phức tạp của một số quy trình TV; không tự tin vào bản thân và không tin tưởng vào trình độ chuyên môn nghiệp vụ của của đội ngũ TV Morgan, Stiffan, Shaw & Wilson, 2007. Kết quả của các nghiên cứu đồng thời cho thấy HS, sinh viên với nhu cầu khác nhau sử dụng các dịch vụ TV khác nhau. Có thể nói, xu hướng khảo sát thực trạng NCTVHĐ cũng là một xu hướng nổi bật ở các nước Châu Á hiện nay, nơi mà 9 TVTL HĐ, TV giáo dục vẫn là một lĩnh vực còn khá mới mẻ. Vì thế, những nghiên cứu về thực trạng NCTV của HS, sinh viên một cách bài bản và khoa học là hết sức cần thiết nhằm cung cấp các dữ liệu và dữ kiện cụ thể về các nhu cầu cũng như các dịch vụ TV hiện có và chỉ ra những thay đổi cần thiết cần phải đạt được để cải thiện dịch vụ TV dựa trên NCTV của các TC Gỹneri, Aydın & Skovholt, 2007[92]. Đối với các nước Âu Mỹ, xu hướng khảo sát thực trạng NCTVHĐ của HS chỉ phát triển và được chú trọng vào những năm 80 và 90 của thế kỷ trước. Hiện nay, việc điều tra về NCTV ở HS, sinh viên nói chung là điều tất yếu mà các trung tâm TV trong các trường học từ bậc tiểu học đến bậc ĐH ở các nước Âu Mỹ phải chú trọng thực hiện hàng năm, hàng quý. Việc khảo sát NCTV hầu hết được tiến hành và xử lý một cách chuyên nghiệp và khoa học qua các hệ thống trực tuyến trên các website. Ngoài ra, có thể nhận thấy hiện nay việc nghiên cứu thực trạng NCTV ở các nước Âu Mỹ hầu như chỉ hướng đến các đối tượng đặc biệt như trẻ khuyết tật, HS, sinh viên có năng khiếu đặc biệt Peterson, 2006 [93], những HS nổi bật nhưng lại bị khuyết tật học tập academically talented students with learning disability Reis & Colbert, 2004 [88]. Xu hướng nghiên cứu thứ hai Phát triển các thang đo về NCTV Theo Nyutu 2001, ban đầu, những nghiên cứu về NCTV theo xu hướng điều tra survey research được thực hiện dựa trên một số công cụ và phương pháp đơn giản như phỏng vấn theo nhóm, phỏng vấn trọng tâm focus group và bảng hỏi…hoặc chỉ sử dụng các công cụ đánh giá về nhu cầu Students Needs Assessment Survey ở HS, sinh viên. Về sau, nhằm đánh giá chính xác, khách quan và khoa học về thực trạng NCTV ở HS, sinh viên nói trên, việc xây dựng và phát triển các thang đo về NCTV có đầy đủ tính hiệu lực và độ tin cậy được chú trọng [80]. Ở Châu Phi, thang đo “The Students Counseling Needs Scale” Thang đo nhu cầu TV cho HS của Nyutu 2007 được sử dụng khá phổ biến. Thang đo này cũng được chính Nyutu & Gysbers 2010 sử dụng trong một nghiên cứu gần đây “Nhu cầu tham vấn của HS THPT Kenya” [80]. Nghiên cứu được thực hiện trên 867 HS THPT ở Kenya. Nghiên cứu một lần nữa khẳng định tầm quan trọng của việc sử dụng công cụ đánh giá để xác định NCTV tại Kenya thay cho các công cụ 10 đánh giá nhu cầu chung ở HS, sinh viên. Xu hướng này vẫn đang rất được khuyến khích tại các nước Châu Á và Châu Phi. Riêng ở các nước Châu Âu và Châu Mỹ, các nghiên cứu về phát triển thang đo và công cụ đánh giá NCTV cũng ít được chú trọng. Chỉ cần vào Google và gõ “Counselling needs assessment survey”, chúng ta sẽ nhận kết quả về các bảng hỏi có bản quyền, đầy đủ độ tin cậy và tính hiệu lực để khảo sát NCTV của HS, sinh viên tại rất nhiều trường ĐH thuộc Châu Âu và Châu Mỹ. Các công cụ này hỗ trợ rất lớn cho các NTV xây dựng mô hình TV đáp ứng đúng nhu cầu của các TC như McGannon, Carey & Dimmitt 2007 có nhận định “Tham vấn học đường có tiềm lực to lớn trong việc giúp HS, sinh viên đạt các tiêu chuẩn cao hơn trong các lĩnh vực học đường và cuộc sống; điều này phần lớn phụ thuộc vào các công cụ đo lường NCTV và các phương pháp cải thiện hành vi của HS, sinh viên” [67]. Xu hướng nghiên cứu thứ ba Nghiên cứu xây dựng các mô hình tham vấn, thay đổi nội dung, chương trình hoạt động TVHĐ Hiện nay, đây là một xu hướng nghiên cứu mang tính thực tiễn và có ý nghĩa xã hội rất lớn. Nhiều mô hình TV đã và đang được phát triển và được vào áp dụng, mang lại hiệu quả cao tại một số trường ĐH và THPT. Như ở Hoa Kỳ có mô hình TV HS dựa trên kinh nghiệm; mô hình TV của Trường Illinois 2007, mô hình TV của Trường ĐH tổng hợp Winsconsin 2008 và đặc biệt là mô hình TV chuyển đổi của các tác giả Eschenauer và Chen-Hayes 2005 dành cho các trường học ở đô thị... Bên cạnh đó, còn có các mô hình TLHĐ như mô hình phân phối dịch vụ tâm lý học trường học 3 tầng năm 2008, mô hình dịch vụ TVHĐ tích hợp và toàn diện năm 2010. Ở Pháp đã hình thành một mạng lưới hỗ trợ đặc biệt RASED. Đây là mô hình trợ giúp đặc biệt bao gồm những hoạt động cùng nhau phòng ngừa và khắc phục khi GV không có biện pháp thay thế nào. Mạng lưới RASED có hai nhiệm vụ chính là phòng ngừa và chỉnh trị/hỗ trợ. Ở Singapore có mô hình Dịch vụ chăm sóc HS Student Care Service – SCS. Ở Trung Quốc có mô hình chăm sóc sức khỏe tâm thần tại các nhà trường cho HS các cấp [49]… Các nghiên cứu đã cho thấy được nội dung, đặc điểm, biểu hiện, mức độ của nhu cầu được TVHĐ cho HS khi HS có khó khăn tâm lý KKTL. Các 11 nghiên cứu này nói chung đều có thể được ứng dụng hiệu quả trong việc xây dựng các chương trình, kế hoạch chẩn đoán, phòng ngừa và can thiệp sớm trong HĐ. Như vậy, ở nước ngoài cùng với bề dày phát triển của hoạt động TV nói chung, TVHĐ nói riêng, các nghiên cứu theo ba khuynh hướng trên đã góp phần giúp các NTVHĐ có cơ sở để tìm các biện pháp để đề xuất và thử nghiệm các biện pháp nhằm đáp ứng NCTVHĐ cho HS, sinh viên. Ban đầu là những nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng nhu cầu được TVHĐ với những biểu hiện về nhu cầu này và các phương thức thỏa mãn tiếp đến những nghiên cứu theo xu hướng thiết kế các thang đo nhằm xác định về nhu cầu này ở HS với các mức độ khác nhau. Xu hướng nghiên cứu NCTVHĐ bằng việc thiết kế thang đo nhằm khảo sát thực trạng biểu hiện, mức độ và các nhân tố ảnh hưởng đến việc thỏa mãn nhu cầu này ở HS là cơ sở ứng dụng cho việc xây dựng các mô hình TVHĐ hợp lý và hiệu quả. Ưu điểm của xu hướng này là xuất phát từ những KKTL của HS, nghiên cứu mối quan hệ giữa KKTL và NCTV để xác định mức độ nhu cầu và khả năng đáp ứng NCTV. Xu hướng nghiên cứu này đang phù hợp với tình hình hoạt động TVHĐ ở Việt Nam khi cần có các cơ sở khoa học quan trọng chứng minh tính hiệu quả của mô hình các phòng TLHĐ từ đó khẳng định vai trò của hoạt động TVHĐ nói chung và vai trò của NTVHĐ nói riêng. Chúng tôi nhất trí nghiên cứu NCTV học đường theo hướng tiếp cận này. Các nghiên cứu về NCTV học đường ở Việt Nam Nghiên cứu về NCTV đã thu hút được khá nhiều tác giả trong nước quan tâm ở các khía cạnh khác nhau. Các tác giả đã đi sâu tìm hiểu những KKTL của HS, các cách ứng phó với những KKTL, đánh giá hoạt động TV và vai trò của NTV trong giai đoạn hiện nay làm cơ sở cho việc xây dựng các phòng TLHĐ và đánh giá hiệu quả của hoạt động TV. Các công trình nghiên cứu về NCTV ở Việt Nam chủ yếu được tiến hành theo hai xu hướng sau Xu hướng thứ nhất Nghiên cứu đánh giá thực trạng NCTV của HS, sinh viên Tiêu biểu trong xu hướng nghiên cứu này là nghiên cứu của tập thể cán bộ Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường ĐHSP Hà Nội 2005 cũng chỉ ra rằng NCTV của
tiểu luận tham vấn tâm lý học đường